روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢١ - ترجمه

قتاده و ربيع و سعيد جبير از عبد اللّٰه عبّاس گفتند:چون خداى تعالى در باب يتيم [١]و مال او تشديد فرمود و آيات فرستاد من قوله: وَ لاٰ تَقْرَبُوا مٰالَ الْيَتِيمِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ [٢]...،و[قوله:انّ] [٣]: اَلَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوٰالَ الْيَتٰامىٰ ظُلْماً [٤]...،مردم بترسيدند يتيمان را از خويشتن دور كردند،و مالهاى ايشان را از مال خود دور داشتند،و طعام ايشان از طعام خود[٢٨٢-ر]جدا كردند [٥]و با ايشان اختلاط نكردند تا اگر از طعام يتيم كه روز را ساخته بودندى چيزى بماندى كس بنخوردى و بر نگرفتى [٦]تا عوضى دادى آن را تا [٧]تباه شدى،و اين كار بر ايشان سخت شد.

به نزديك رسول-عليه السّلام-آمدند و از او بپرسيدند،خداى تعالى اين آيت فرستاد و رسول را فرمود كه بگو [٨]: إِصْلاٰحٌ لَهُمْ خَيْرٌ ،اگر شما اين براى خير مى‌كنى اصلاح كار ايشان شما را بهتر بود،و اصلاح مال ايشان بى‌طمعى و اجرتى و خيانتى و اخذ عوضى مزد در آن بيشتر باشد شما را،و اگر مصلحت در آن بود كه با ايشان اختلاط كنيد روا بود كه ايشان برادران شمااند در دين،در طعام و شراب و دوابّ و مواشى و اسباب به يك جاى اگر مصلحت دانى،و اگر مال ايشان را به حفظ و تجارت و عمارت به بر آرى و از آن عوضى و اجرت مثلى بردارى هم[روا] [٩]بود. فَإِخْوٰانُكُمْ ، اى فهم اخوانكم،ايشان برادران شمااند.و در شاذّ ابو مجلّز خواند:فاخوانكم،به نصب على تقدير:فا[خوانكم] [١٠]تخالطون،يعنى ايشان را جارى مجراى برادران دارى،و آن‌كه با مال برادر كنى از وجوه صلاح با مال ايشان همان كنى.

[ابو عبيد [١١]گفت] [١٢]:اين آيت دليل آن است كه مسافران [١٣]چون هم‌سفره باشند، ايشان را روا بود كه طعام و شرابشان [١٤]به يك جاى باشد،و زيادت و نقصانى كه آن