روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٣ - ترجمه
اصبحت الدّنيا لنا عبرة
و الحمد للّٰه على ذلكا
اجتمع النّاس على ذمّها
و ما أرى منهم لها تاركا
و شعبى گفت:دنيا را به هيچچيز مثل نزدهام مگر بيت كثيّر:
اسييء بنا أو احسني لا ملومة
لدينا و لا مقليّة ان تقلّت
و مثله:
نذمّه ثمّ نهواه و نطلبه
يا صدق ذا المثل المحبوب مسبوب
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا حَسَنَةً
،و بهرى از ايشان آنند كه مىگويند:
خداى ما بده [١]ما را در دنيا نيكى و در آخرت نيكى،حقتعالى تو را بازآموخت كه دعا چگونه كن [٢]و بازنمود كه مردم از اين دو گونهاند:يكى آنكه دنيا مىخواهد و از آخرتش تيمار نيست و او را در آن خلاقى و نصيبى نيست،و خلاق نصيب مقدّر باشد من الخلق و هو التّقدير.[٢٥٤-پ] و بهرى آنند [٣]كه از خداى تعالى خير دنيا مىخواهند و نصيب آخرت فراموش نمىكنند،اين مىخواهند براى عاجل معاش،و آن طلب مىكنند براى آجل معاد.اين براى ممرّ،و آن براى مقرّ،اين براى حال و آن براى مآل.
مفسّران خلاف كردند در معنى اين دو حسنه كه حسنه دنيا چيست و حسنه آخرت چيست؟روايت كردند كه اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-گفت:حسنه دنيا زنى صالح [٤]است و حسنه آخرت حور العين [٥]است. وَ قِنٰا عَذٰابَ النّٰارِ ،مراد به اين عذاب دوزخ،زن بد است.
حسن بصرى گفت:حسنه دنيا علم و عبادت است،و حسنه آخرت بهشت است.
سدّى و مقاتل حيّان گفتند:حسنه دنيا روزى فراخ حلال است،و حسنه آخرت آمرزش و ثواب است.
[١] .اساس:بدهد،با توجّه به نونويسى نسخه در محلّ افتادگى،به قياس با نسخه مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .مر:كنى.
[٣] .مب:آنانند.
[٤] .مج،وز،دب،مر:صالحه.
[٥] .مر:بهشت.