روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١ - ترجمه
تخصيص كرد،گفتند:براى آنكه هيچ طاعت نيست.و الّا ريا را ممكن بود كه در آن مجال بود جز روزه را،پس از اين وجه را گفت:چون كارى است كه خاصّ مراست،كس مقدار جزايش نداند [١]مگر من،
أنا اجزي به ،من جزا [٢]دانم [٣]دادن بهاندازۀ او.
يكى را از بزرگان [٤]گفتند:در روزه چه حكمت است؟گفت[٢٢١-پ]:
[فى] [٥]الصّوم جوع و فى الجوع رجوع در روزه جوع است و در جوع رجوع است [٦]، نبينى كه موسى-عليه السّلام-چون گرسنه شد با درگاه او شد كه: رَبِّ إِنِّي لِمٰا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ [٧].در اخبار چنين است كه:در اين دعا دو نان جوين خواست.
سه پيغامبر از خداى سه چيز خواستند:موسى نان خواست: رَبِّ إِنِّي [٨]...،عيسى خوان خواست: أَنْزِلْ عَلَيْنٰا مٰائِدَةً مِنَ السَّمٰاءِ [٩]...،مصطفى غفران خواست:
غُفْرٰانَكَ رَبَّنٰا [١٠] ...،ايشان را اجابت آمد،و پايۀ رسول ما از پايۀ ايشان رفيعتر،گمان برى كه دعاى او اجابت نيامد [١١]؟ ديگرى را گفتند [١٢]:در روزه چيست؟گفت:تا توانگران درويش [١٣]شوند، گرسنگى درويشان بدانند،برايشان رحمت [١٤]كنند تا خداى برايشان رحمت كند،كه در خبر است كه:
من رحم و لو على ذبيحته رحمه اللّٰه [١٥]يوم القيامة.
آنگه خواست كه توهين كار و تحقير روزگار كند بر تو گفت: أَيّٰاماً مَعْدُودٰاتٍ ، روزهاى است [١٦]شمرده،درست در معنى او آن است كه اين عبارت است از روزگار اندك،براى آنكه آنچه در عدد آيد اندك باشد،و به عكس اين،كنايت از كثرت،
[١] .مر:ندارد.
[٢] .آج،لب،فق،مر+آن.
[٣] .مب،مر:توانم.
[٤] .مر:و يكى از بزرگان را.
[٥] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها و معين عبارت تصحيح شد.
[٦] .مر:رجوعى است به خدا.
[٧] [٨] .سورۀ قصص(٢٨)آيۀ ٢٤.
[٩] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ١١٤.
[١٠] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٨٥.
[١١] .همه نسخه بدلها:نيايد.
[١٢] .آج،لب،فق،مب،مر+حكمت.
[١٣] .همه نسخه بدلها:گرسنه.
[١٤] .مر:رحم.
[١٥] .در مج،ور:رحم اللّٰه.
[١٦] .مب:روزى چند.