تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٩٨ - مسئلهء دوم - محدود در مقابل نامحدود ، متناهى در مقابل بىنهايت

پديده هاى فانى حجاب وجه الله است
سر بدن مادى شما حجاب سر روحانى شما است
تفسير ابيات


((٣٣٢٣)) اين فناها پردهء آن وجه گشت چون چراغى خفيه اندر زير طشت
پديده هاى فانى حجاب وجه الله است ممكن است منظور جلال الدين از « فناها » كه پرده و حجاب وجه الله است ، پديده هاى كفر و ايمان بوده باشد ، در اين صورت بايد گفت : پديدهء ايمان حقيقى كه جز طريق سلوك الى الله و تقرب به وجه الله چيزى نيست ، چگونه مى تواند حجاب وجه الهى بوده باشد ، به ضافهء اين كه اين مطلب با آن چه كه جلال الدين ده ها بار در مثنوى متذكر شده است ( ايمان و دين حقيقى است كه انسان را تا بارگاه قرب ربوبى رهنمون مى شود ) تناقض پيدا مى كند و ممكن است جلال الدين يك اصل كلى را بگويد و آن اين است كه اشياء فانى و دل بستن به آنها سد راه به سوى وجه الله است و اين مطلب كاملًا صحيح و مورد تذكر تمام پيامبران عظام و مصلحين دل سوز عالم بشر است .


((٣٣٢٤)) پس سراى تن حجاب آن سراست پيش آن سر اين سر تن كافر است
سر بدن مادى شما حجاب سر روحانى شما است اين تفكيك ميان دو جنبهء مادى و روحانى انسان مطلب صحيح است و حقيقتا مقتضيات مادى انسان همواره در سقوط به عالم خاك است ، زيرا آن مقتضيات جلوه ها و موجهاى خاك است ، در صورتى كه مقتضاى نيروى روحانى ما اعتلا و تكامل به مقامات عالى انسانيت است و آن جنبهء روحانى است . اين حقيقتى است كه همهء انسان شناسان و انسان دوستان ابراز داشته‌اند .
تفسير ابيات يك شخص بيگانه از مراتب معرفت ، يك مرد الهى را متهم ساخته مى گويد : او بد است و در راه رستگارى گام بر نمى دارد ، او مى گسار و حقه باز و خبيث است ،