تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٩٤ - خدا را مى توان ناديده گرفت ولى ماديات به هيچ وجه قابل چشم پوشى نيست اين است عامل سقوط بشريت

((٣٠٧٣)) از خدايت چاره هست از قوت نى چاره هست از دين و از طاغوت نى
خدا را مى توان ناديده گرفت ولى ماديات به هيچ وجه قابل چشم پوشى نيست اين است عامل سقوط بشريت حسين بن على عليه السلام هنگامى كه رهسپار دشت نينواى خونين بود ، اين جمله را فرموده است :
« الناس عبيد الدنيا و الدين لعق على ألسنتهم يحوطونه ما دارت به معائشهم و إذا محصوا بالبلاء قل الديانون » .
( مردم بردگان دنيا هستند ، دين چيزى است كه با زبانهايشان بدون اين كه اهميتى بدهند ، آن را مى ليسند ، يا مى چشند . مردم مادامى كه معاششان با دين سازگار باشد دور آن مى گردند و هنگامى كه پاى آزمايش در كار باشد و آنان را تصفيه نمايد ، متدينين واقعى در اقليت قرار خواهند گرفت ) .
در آيهء شريفه مى فرمايد :
« وَما قَدَرُوا الله حَقَّ قَدْرِه ٦ : ٩١ . . » .
( آنان مطابق شايستگى خداوند او را به جاى نياورده‌اند ) .
هيچ جاى ترديد نيست كه موجوديت خداوند اغلب اوقات براى اكثر مردم يك مفهوم تجريد شدهء غير قابل دسترسى است كه در گوشه‌اى از مغزشان را جايگزين شده ، منتظر است كه از خود انسان دستورى برسد كه وارد ميدان شود ، مانند مواقع بيمارى و اضطرابات و ترس و بىنوايى و بد بختى و . . . اين خداى ساختهء ذهن بشرى كه مسلماً بشر آفرينندهء او بوده ، در فلسفه هاى نفى خدا ( آته اليسم و ترديد - مورد حمله و انتقاد قرار مى گيرد .
آرى ، اين همان خداى ناتوان است كه بشر به جهت ترس يا تلقينات موحدين دورانهاى تاريخ به جاى بتهاى جامد خارجى در مغز خود نشانده است .