تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٥ - حماقت را تماشا كنيد انسان عقل و وجدان دارد و حق را مى بيند با اين حال از خود حيوانى پيروى مى كند ، آن گاه شيطان را علت تبه كارى و سقوط خود مى داند

((٢٧٢٥)) تو گنه بر من منه كژ مژ مبين من ز بد بيزارم و از حرص و كين
اين مطلب را كه جلال الدين از زبان شيطان مى گويد : بايستى تأويل شود و گفته شود كه منظور او اين است كه من مى دانم حرص و كينه و بغض و شهوات بد است ، من اين بدىها را به طور جبر بر تو تحميل نمى كنم و الا اگر مقصودش اين باشد كه شيطان از بدىها و حرص و كين واقعاً بيزار بوده و اغواى او هيچ گونه اثر معصيت براى او ندارد ، صحيح نخواهد بوده‌ام خداوند مى فرمايد :
« إِنَّما يُرِيدُ اَلشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ اَلْعَداوَةَ وَاَلْبَغْضاءَ ٥ : ٩١ . . . » (١) ( جز اين نيست كه شيطان مى خواهد در ميان شما عداوت و كينه توزى راه بيندازد ) .
آيا عداوت ورزيدن با انسان ، از انحراف شيطان نيست ؟ خداوند مى فرمايد :
« وَلا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ اَلشَّيْطانِ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ . » ٢ : ٢٠٨ (٢) ( از گامهاى شيطان تبعيت نكنيد ، شيطان دشمن آشكار شما است ) .
« إِنَّه عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ . » ٢٨ : ١٥ (٣) ( شيطان دشمن و گمراه كنندهء آشكار است ) .
و به همين مضمون آيات فراوانى وارد شده است .

(١) سوره مائده ، آيهء ٩١ . .
(٢) سوره بقره ، آيهء ١٦٨ . .
(٣) سوره قصص ، آيهء ١٥ .