تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٦٧ - قرآن و زشتى و زيبايى در خلقت
( صورتها در شما ايجاد كرد و آنها را نيكو ساخت و از پاكيزه ها به شما روزى داد ) .
« وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ ٤٠ : ٦٤ . . . » [١] ( صورتها در شما ايجاد كرد و آنها را نيكو ساخت و باز گشت به سوى او است ) .
« أَ تَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ اَلْخالِقِينَ . » ٣٧ : ١٢٥ [٢] ( آيا [ بت ] بعل را مى خوانيد و نيكوترين آفرينندگان را رها مى كنيد ) .
« لَقَدْ خَلَقْنَا اَلإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ . » ٩٥ : ٤ [٣] ( ما انسان را در نيكوترين تركيب آفريديم ) .
اين آيات كه نسبت حسن را به مخلوقات يا به خداوند به عنوان ايجاد كنندهء حسن مى دهد ، دلالت روشنى به زيبايى حسى ندارد ، آن زيبايى كه در مقابل زشتى محسوس تعريف مى شود ، بلكه مقصود از اين آيات نظم و ترتيب و شايستگى قوانين و جريان وجودى است كه در كاينات وجود دارد و معلوم است كه حسن مفهومى شبيه به خير دارد كه به معناى مطلق خوبى است ، به همين جهت به طور فراوان در نيكويىهاى معنوى و غير محسوس به كار برده مى شود ، مانند :
« وَلا تَقْرَبُوا مالَ اَلْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ٦ : ١٥٢ . . . » [٤] ( به مال يتيم نزديك نشويد مگر با نيكوترين طرق ) .
« اَلَّذِي خَلَقَ اَلْمَوْتَ وَاَلْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا . » ٦٧ : ٢ [٥] ( خداوندى كه مرگ و زندگى را آفريده است تا شما را آزمايش كند كه چه
[١] سوره تغابن ، آيهء ٣ . .
[٢] سوره صافات ، آيهء ١٢٥ . .
[٣] سوره تين ، آيهء ٤ . .
[٤] سوره اسراء ، آيهء ٣٤ . .
[٥] سوره ملك ، آيهء ٢ . .