تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٧٨ - توجيه و اثبات اعتبار يوم المخالفة
موظّف است همان ثمنى را كه وى پرداخته و متاع را خريده باو بپردازد از اينرو امام عليه السّلام براى اينكه اين توهّم را دفع فرموده و خاطرنشان كنند كه اين اعتقاد صحيح نيست به ابو ولّاد فرمودند قيمت روز مخالفت در عهده تو است، پس اين تعبير نه بخاطر آنستكه يوم المخالفة موضوعيّت داشته باشد بلكه همانطورى كه گفته شد غاصب قيمت يوم القبض يعنى يوم الاكتراء را ضامن است و تعبير مزبور بمنظور دفع توهّم مذكور مىباشد.
ذكر تأييد براى اعتبار يوم الاكتراء
و مؤيّد اين ادّعاء كه يوم الاكتراء معتبر بوده نه يوم المخالفة و تعبير بآن نه بخاطر اعتبارش مىباشد اينستكه در ذيل روايت امام عليه السّلام از « بيوم المخالفة» به يوم الاكتراء تعبير نموده و فرمودهاند:
او يأتى صاحب البغل بشهود يشهدون ان قيمة البغل حين اكترى كذا و كذا.
و از اين عبارت بخوبى برمىآيد كه متكلّم يعنى وجود مبارك امام عليه السّلام هيچ عنايتى به يوم المخالفة از حيث اينكه يوم المخالفة است ندارند.
توجيه و اثبات اعتبار يوم المخالفة
سپس مرحوم مصنّف مىفرمايند:
ولى در عين حال بايد بگوئيم قيمت يوم المخالفة معتبر بوده و به يوم الاكتراء اعتبارى نيست و سبب تعبير بآن با اينكه يوم المخالفة مناط است اين مىباشد كه حضرت بدين ترتيب تنبيه فرمودهاند بر اينكه بسهولت مىتوان شاهد بر قيمت قاطر در روز اكتراء اقامه نمود چه آنكه در چنين زمانى على القاعده قاطر در ملاء عام و در انظار مردم و گروهى از كرايهدهندهگان بوده و حاضرين و ناظرين از آن مطّلع هستند بخلاف زمان مخالفت زيرا اين زمان از حيث اينكه زمان مخالفت است اين امتياز را ندارد كه حاضرين و ناظرينى وجود داشته كه از جزئيات آگاه باشند، بنابراين تعبير به يوم