تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٨ - موالات و اعتبار آن در عقد بيع
موالات در عقد و نظير آن معتبر است يعنى بين الفاظ عقد كه ايجاب و قبول باشند نبايد فاصله زمانى بيفتد و مخفى نماند كه اعتبار موالات از لحاظ اتّصال بين مستثنا و مستثنا منه اخذ شده باين معنا همانطوريكه بين ايندو نبايد فاصله واقع شود بلكه هردو از نظر زمان لازم است باهم مجتمع بوده و در يك كلام اداء شوند ايجاب و قبول عقد نيز همين حكم را دارند.
ولى برخى از عامّه گفتهاند:
در صيغه عقد نكاح وقتى زن ايجاب را خواند اشكالى ندارد كه زوج قبل از قبول بگويد:
الحمد للّه و الصّلوة على رسول اللّه.
و پس از آن بگفتن: قبلت النّكاح، مبادرت ورزد.
سپس مرحوم شهيد فرموده:
و از همين باب يعنى باب رعايت موالات است لزوم فوريت در توبه مرتد لذا وقتى حاكم بر او دست يافت و وى را توبه داد بر مرتد لازم است فى الحال توبه كند.
البتّه برخى از فقهاء فرمودهاند تا سه روز مدّت آن باقى است.
و نيز از همين باب است سكوت در بين اذان چه آنكه سكوت اگر ممتد و زياد باشد اذان باطل مىشود.
و همچنين از همين باب است سكوت طولانى در اثناء قرائت نماز يا غير نماز كه باعث بطلان و فساد قرائت است و همين حكم در تشهّد نيز جارى مىباشد.
و از همين قبيل است تكبيرة الاحرام گفتن مأمومين در نماز جمعه تا پيش از ركوع چه آنكه اگر آنرا عمدا يا نسيانا تأخير انداخته تا امام به ركوع رود نماز جمعه فوت مىشود پس محلّ بقاء موالات تا قبل از ركوع است.
ولى بعضى از اهل سنّت گفتهاند بر مأمومين لازم است پيش از آنكه امام وارد خواندن فاتحة الكتاب شود تكبير را بگويند.
و از همين باب است موالات در تعريف چيز گمشده چه آنكه بر تعريفكننده لازم است فواصل بين تعريفات را بنحوى تنظيم كند كه فراموش نشود تكرار بودن آنها و حاصل كلام موالات تعريفات در سنه تعريف لازم است، حال اگر شخص بعد از