مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٤٧ - رسل
كردند چون خدا ما را بلند كرده و آنها را پايين آورده است. كسى به آن حضرت گفت: يا امير المؤمنين پروردگار را براى ما طورى توصيف كن كه گويا او را با چشم خود مىبينيم امام صلوات الله عليه از اين سخن به خشم آمد و مردم را در مسجد جمع كرد و در ضمن سخنان خويش كه معروف به خطبه اشباح است فرموده: ايها السائل آنچه را قران از اوصاف خدا بيان كرده از آن پيروى كن و از نور هدايت آن كسب نور نما و آنچه شيطان به فكر تو مىآورد و در قرآن و كلام رسول و امامان نيست علم آنرا به خدا واگذار، بدان راسخون در علم كسانى هستند كه اقرار به جهل، آنها را از ورود به عالم غيب كفايت كرده است و خدا اعتراف به جهل آنها را، رسوخ در علم ناميده است.: «و اعلم انّ الراسخين فى العلم هم الذين اغناهم عن اقتحام السّدد المضروبة دون الغيوب، الاقرار بجملة ما جهلوا تفسيره من الغيب المحجوب... و سمّى تركهم التعّمق... رسوخا» خ ٩١، ١٢٥، از اين سخن معلوم مىشود كه متشابهات قرآن پيوسته متشابه خواهند ماند، رجوع شود به سوره آل «عمران» آيه ٧ در تفسير احسن الحديث.
«الصمّ الرواسخ» خ ١٩٥، ٣١٠ يعنى كوههاى سخت و ثابت.
رسّ
منظور از «رسّ» كه در قرآن مجيد نيز آمده است، ظاهرا رودخانه ارس مىباشد كه در شمال آذربايجان بطول ٨٠٠ كيلومتر از كوههاى ارضروم در تركيه سرچشمه گرفته پس از عبور از دشت مغان به رود «كورا» متصل مىگردد و به درياى خزر مىريزد در قسمتى از كرانههاى آن تمدّنى وجود داشته كه از بين رفته است و «مدائن رسّ» در «نهج» كه خواهد آمد عبارت از همان تمدّن است، به هر حال آن فقط يكبار در كلام حضرت آمده است آنگاه كه فرمايد:: «اين الفراعنة و ابناء الفراعنة، اين اصحاب مدائن الرّس الذين قتلوا النبييّن و اطفؤوا سنن المرسلين و احيوا سنن الجبّارين» خ ١٨٢، ٢٦٣ من مقدارى از شرح حال اصحاب رسّ را در (قاموس قرآن) ذيل كلمه «رسّ» نقل كردهام.
رسل
به كسر اول در اصل به معنى برخاستن با تأنّى است، رسول به معنى