مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٨٠ - تيهان
كه بعد از سقيفه به زودى بامير المؤمنين ٧ برگشتند، در «احد»، «بدر» و همه مشاهد حاضر بود، غايت اخلاص و كثرت جلالش از روايات معلوم است، او از اتقياء بود و در صفين در ركاب مولا صلوات الله عليه شهيد شد (الكنى و الالقاب) و از اصحاب عقبه در «منى» بود.
نام او فقط يكبار در «نهج» ذكر شده آنحضرت از صفين بر گشته و يك هفته به شهادتش مانده بر مردم سخن ميگفت و از گذشتگان ياد كرد چنين فرمود: «اين اخوانى الذين ركبوا الطريق و مضوا على الحق اين عمّار و اين ابن التيّهان، و اين ذو الشهادتين و اين نظراؤهم من إخوانهم الذين تعاقدوا على المنيّة و ابرد برؤسهم الى الفجرة» ح ١٨٢، ٢٦٤، يعنى: كجا رفتند برادران من كه در راه جهاد ركاب كشيده و بر راه حق بشهادت رسيدند، كجاست عمّار ياسر كجاست مالك بن تيهان، كجاست خزيمه ذو الشهادتين كه رسول الله ٦ او را به جاى دو شاهد پذيرفت كجا رفتند برادرانى نظير آنها كه براى شهادت در راه خدا پيمان بستند و سرهايشان بوسيله بريد (پست) به فاجران فرستاده شد. ابن ابى الحديد پس از اشاره به شهادت وى در صفّين گويد: ابن قتيبه در معارف گويد: گروهى گفتهاند ابن تيّهان در صفّين در ركاب على ٧ بود، ولى اهل علم اين را ثابت نمىدانند و به آن قائل نيستند. آنگاه ميگويد: تعصّب ابن قتيبه معلوم است، چطور ميگويد: اهل علم اين را نمىدانند، با آنكه ابو نعيم اصفهانى، و صالح بن وجيه و ابن عبد البّر صاحب استيعاب كه از شيوخ محدثانند اين مطلب را گفتهاند. (ج ١٠ ص ١٠٨) نگارنده گويد: از اينكه چنين صحابى جليل القدر و حاضر در بيعت عقبه، در ركاب امام ٧ باشد، ابن قتيبه ناراحت است ﴿(قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ)﴾ و صلى اللّه على محمد و آله الطاهرين و الحمد لله رب العالمين.
٢ رجب ١٤١١، ٢٩، ١٠، ١٣٦٩