مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٦٦ - حرم
تكسب با عفت بهتر است از ثروتمندى با ظلم و بدكارى.
حرق
سوزاندن. ثلاثى آن مانند باب افعال و تفعيل متعدى آمده است. شش مورد از آن در «نهج» ديده ميشود درباره سردى فرموده است: «... اوّله يحرق و آخره يورق» حكمت ١٢٨، اوّلش مىسوزاند و آخرش مىروياند، تفصيل آن در «برد» گذشت.
«حريق»
سوزان. در تعريف مالك اشتر فرموده است: اى اهل مصر به سوى شما فرستادم مردى را كه در روزهاى ترس و واهمه نمىخوابد و بر كفار از آتش سوزان شديدتر است «اشدّ على الكفّار من حريق النّار» نامه ٣٨، ٤١١. و در خ ١٨٣، ٢٦٧ فرموده: آيا مىبينيد يكى از شما ناله مىكند از خاريكه در پايش مىخلد و از افتادنى كه زخمىاش مىكند و از ريك سوزانى كه او را مىسوزاند «و الرمضاء تحرقه» چطور است حال او كه ميان دو پرده آتش باشد
نعوذ بالله.
حرك
حركت ضدّ سكون، و آن انتقال جسم است از مكانى به مكانى و از حالى به حالى. و آن نوزده بار در «نهج» آمده است، در رابطه با خودش فرموده: «فقمت بالامر حين فشلوا و تطلّعت حين تقبّعوا... كالجبل لا تحرّكه القواصف و لا تزيله العواصف» خ ٣٧، ٨١، قيام به امر كردم آنگاه كه قوم سست شدند، و آشكار شدم آنگاه كه مخفى شدند... مانند كوه كه طوفانهاى شكننده حركتش نتواند داد و بادهاى سخت از جايش نتواند كند.
حراك
حركت. درباره رحلت خويش فرموده: «و ستعقبون منّى جثّه خلاء ساكنة بعد حراك و صامتة بعد نطوق» خ ١٤٩، ٢٠٧ به زودى از من بر شما خواهد ماند جسدى خالى از روح و آرام بعد از حركت و ساكت بعد از گويا بودن.
حرم
حرام: ممنوع. ضدّ حلال
«حرمه الشىء: منعه منه»
و نيز به معنى ممتنع آيد.
«حرم عليه الشىء: امتنع عليه فعله»
از اين ماده به طور وفور در «نهج» يافته است كه به بعضى اشاره مىشود آنحضرت به ابو موسى اشعرى مىنويسد: «فانّ الشقّى من حرم نفع ما أوتى من العقل و التجربة» نامه ٧٨، ٤٦٦.