مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٤٦ - حبس
ابن ابى الحديد آنرا با روايات اثبات كرده است.
محبّ محل حبّ، جمع آن محّاب است چنانكه فرموده: «و انهى اليكم (على لسانه) محابّه من الاعمال و مكارهه» خ ٨٦، ١١٧، خدا بر زبان آنحضرت تا آخر رسانده محلهاى دوست داشتن از اعمال صالحه و مكروههايش را.
حبّه
دانه و آن فقط شش بار در «نهج» آمده است در رابطه با فتنه بنى اميه فرموده: «و تستخلص المؤمن من بينكم استخلاص الطير الحبة البطينة من بين هزيل الحبّ» خ ١٠٨، ١٥٧ و مىگيرد آن فتنه مؤمن را از ميان شما مانند گرفتن پرنده دانه بزرگ را از ميان دانه لاغر و كوچك (چنانكه هجر بن عدىها و ديگران را گرفت).
و نيز درباره مورچه فرموده است: «تنقل الحبّة الى جحرها» خ ١٨٥.
حبر
(بر وزن شرف) شادى و سرور. فعل آن از علم بعلم است:
«حبر الرجل حبرا و حبورا: سرّ»
و بر وزن علم: زينت دادن
«حبره حبرا: زيّنة»
از اين ماده سه مورد در «نهج» آمده است در رابطه با دنيا فرموده: «فانى احذركم الدنيا فانها... تحلّت بالامال و تزنيّت بالغرور لا تدوم حبرتها و لا تؤمن فجعتها» خ ١١١، ١٦٤، و دنيا با آرزوها زينت شده و با فريفتن مزيّن گشته است، سرورش دائمى نيست و از پشامد ناگهانيش در امان نمىشود، و در ذيل همان كلام فرموده: «لم يكن امرء منها فى حبرة الّا اعقبته بعدها عبرة، «عبره» با فتح، اشك چشم است.
تحبير زينت دادن، آنحضرت به معاويه مىنويسد: «فقد اتتنى منك موعظة موصلة و رسالة محبرة نمّقتها بظلالك...» نامه ٧، ٣٦٧ از تو به من موعظهاى آمد كه مطالب مختلف و متباين در آن به هم وصل شده بود و نامه مزيّنى كه با گمراهى خودت آنرا زينت داده بودى.
حبس
بازداشتن، ضدّ رها كردن، «
حبسه عنه: منعه عنه، حبسه: ضبطه»
ز اين ماده هشت مورد در «نهج» آمده است، در رابطه با طلحه و زبير كه عائشه را به بصره بردند فرمود: «فحبسا نسائهما فى بيوتهما و أبرزا حبيس رسول اللّه- ص- لهما و لغير هما» ج ١٧٢، ٢٤٧، زنان خويش را در خانههايشان نگاه داشتند و زن رسول خدا صلّى الله عليه و آله را بر خود و