تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٤٧ - حكم تقدم قبول بلفظ امر بر ايجاب
در جواز و عدم جواز تقديم قبول بلفظ امر بر ايجاب بين علماء اختلاف بسيار است كه در ذيل به پارهاى از آنها اشاره مىكنيم:
رأى مرحوم شيخ طوسى و مختار مصنّف (ره)
مرحوم شيخ طوسى در كتاب مبسوط مىفرمايند:
اگر مشترى به بايع بگويد: بعنيها بالف (آنرا بمن به هزار تومان بفروش)
و بايع بگويد: بعتك (بتو فروختم)
اين عقد صحيح نيست.
مرحوم مصنّف مىفرمايند:
اقوى از نظر ما اينستكه عقد مذكور صحيح نيست مگر آنكه بعد از آن مشترى بگويد: اشتريت.
و همين رأى را مرحوم شيخ طوسى در كتاب خلاف اختيار فرموده است.
كلام مرحوم ابن زهره در غنيه
مرحوم ابن زهره در كتاب غنيه تصريح كرده و فرموده است:
از اينجهت حصول ايجاب را از بايع و قبول را از مشترى معتبر دانستهايم تا بدينوسيله از رأى كسانيكه عقد را بواسطه استدعاء مشترى منعقد مىدانند احراز كرده باشيم، بنابراين اگر مشترى به بايع بگويد: بعنيه بالف (آنرا بمن به هزار تومان بفروش).
و سپس بايع بگويد: بعتك (آنرا بتو فروختم).
اين عقد را ما منعقد نمىدانيم مگر آنكه مشترى بعد از ايجاب بايع بگويد:
اشتريت يا قبلت.
سپس مرحوم مصنّف مىفرمايند:
مرحوم ابن ادريس در سرائر و ابن حمزه در وسيله نيز باينقول تصريح فرمودهاند.
و از محقّق ثانى عليه الرّحمه در كتاب جامع المقاصد منقولست كه ظاهر كلمات علماء اينستكه رأى مذكور اجماعى و اتّفاقى است.