تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٩٧ - نقل آراء در بيان و تعريف مثلى

مثليّين.

و قال في محكي المختلف: إنّ في الفرق إشكالا.

بل صرّح بعض من قارب عصرنا بكون الرطب و العنب مثليّين.

و قد حكي عن موضع من جامع المقاصد أنّ الثوب مثلي.

و المشهور خلافه.

و ايضا فقد مثّلوا للمثلي بالحنطة و الشعير، و لم يعلم أنّ المراد نوعهما أو كلّ صنف، و ما المعيار في الصنف، و كذا التمر.

ترجمه:

نقل آراء در بيان و تعريف مثلى‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

براى مثلى غير از تعريف مشهور كه نقل شد تعريفات ديگرى نيز شده كه يا از آن اعمّ بوده و يا اخصّ مى‌باشند. از مرحوم علّامه در تحرير نقل شده كه فرموده‌اند:

مثلى آنستكه اجزائش باهم متماثل بوده و صفاتشان باهم متقارب و نزديك بهم باشند.

و از مرحوم شهيد اوّل در دروس و شهيد ثانى در شرح لمعه منقولست كه فرموده‌اند:

مثلى آنستكه اجزائش باهم از نظر قيمت و منفعت متساوى بوده و نيز در صفات با يكديگر متقارب باشند.

و از شهيد ثانى عليه الرّحمه در مسالك و مرحوم سبزوارى در كفايه نقل است كه فرموده‌اند:

تعريف اخير اقرب تعاريف به سلامت از اشكال بوده و بهترين تعريفى است كه براى مثلى شده است.

و از شهيد اوّل قدّسى سرّه در كتاب غاية المراد نقل شده كه فرموده‌اند:

مثلى آنستكه اجزائش در حقيقت نوعيّه باهم متساوى باشند.

و از برخى اهل سنّت نقل شده كه گفته‌اند:

مثلى آنستكه با كيل يا وزن اندازه گرفته شود.