تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٠ - الفاظ ايجاب و قبول

گفت:

در صورتيكه از آن هبه معوّضه يا مصالحه را قصد كنند صحّت عقد مبتنى است بر اينكه انشاء عقدى با لفظ عقد ديگر به نيّت آن صحيح باشد.

و شاهد بر آنچه ذكر نموديم فرموده فخر المحقّقين در شرح ارشاد است كه فرموده:

معناى « بعت » در لغت عرب عبارتست از ملّكت غيرى.

پس از آن مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

امّا انشاء ايجاب با لفظ « اشتريت » :

مرحوم سيّد جواد عاملى در مفتاح الكرامه فرموده‌اند:

محتمل است بتوان به صحّت آن قائل شد چنانچه اين احتمال در برخى از نسخ تذكره و نيز آنچه از اين كتاب در دو نسخه حاشيه بر ارشاد نقل شده موجود مى‌باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: و هو و ان كان من الاضداد: اضداد در اصطلاح اهل لغت به الفاظى گفته مى‌شود كه داراى معانى متضاد باشند همچون لفظ مولى كه هم بمعناى عبد آمده و هم آقا يا نظير لفظ « قرء » كه هم بمعناى پاكى است و هم ناپاكى.

قوله: لوضعه له: ضمير در « وضعه » به « شريت » و در « له » به بيع برمى‌گردد.

قوله: و عنه ايضا: يعنى و عن القاموس ايضا.

قوله: و ربّما يستشكل فيه: ضمير در « فيه » به انشاء بيع با لفظ « شريت » راجع است.

قوله: و كونه محتاجا الى القرينة: ضمير در « كونه » به استعمال « شريت » فى البيع راجع است.

قوله: و لا يخلو عن وجه: يعنى و لا يخلو الاستشكال المذكور عن وجه.

قوله: بل ظاهر نكت الارشاد: كتاب نكت الارشاد همان غاية المراد است كه از مصنّفات مرحوم شهيد اوّل مى‌باشد.

قوله: فهى مشتركة معنى: ضمير « هى » به مادّه تمليك راجع است.