منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٠١
زبان به شماتت گشودند و گفتند، اگر اين گروه از مدينه برون نرفته بودند سالم مى ماندند و كشته نمى شدند. قرآن شماتت منافقان را چنين نقل مى كند:
(الَّذِينَ قالُوا لإِخْوانِهِمْ وَ قَعَدُوا لَوْ أَطاعُونا ما قُتِلُوا قُلْ فَادْرَؤُا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ).[١]
« آنان كه به برادران خود گفتند اگر از ما پيروى كرده بودند كشته نمى شدند، بگو اگر شما مى توانيد مرگ خود را پيش بينى كنيد و آن را از خود دور سازيد اگر راست مى گوييد».
قرآن براى محو اثر تخريبى اين سخن، دو پاسخ مى دهد يكى همان است كه در متن آيه آمده است و آن اينكه اگر اين گروه مى توانند مرگ افراد را پيش بينى كنند، چه بهتر كه وسايل مرگ خود را نيز پيش بينى نمايند و آن را از خود دور سازند (قُلْ فادرؤُوا ...).
پاسخ ديگر اينكه مرگ شهيدان راه حق در ميدان نبرد مرگ حقيقى و نابودى مطلق نيست، بلكه انتقالى است از خانه اى به خانه ديگر، نقل مكانى است از شرايطى نامساعد به شرايط مساعدتر و شهيدان راه حق زندگانند و در نزد خدا روزى مى خورند و از لطف و كرمى كه شامل حال آنان گرديده، بسيار خوشحال و شادمانند، وبه ديگر سخن: شهادت شهيد، پايان زندگى او نيست، بلكه سرآغاز دفتر ديگرى است از زندگى ديگر با روحانيت بيشتر و رفاهى بهتر چنانكه مى فرمايد:
(وَلا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ) [٢].
«هرگز انسانهايى را كه در راه خدا كشته مى شوند مرده گمان مكن بلكه آنان زندگانند كه نزد خداى خود روزى داده مى شوند».
(فَرِحينَ بَما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ
[١] سوره آل عمران، آيه ١٦٨. مضمون اين آيه در همين سوره در آيه ١٥٦ نيز وارد شده است.
[٢] سوره آل عمران، آيه ١٦٩.