معنى فرزند، وجود مماثل با پدر ويا مادر است، ومقتضاى «تماثل» اين است كه او نيز «اله» و«واجب الوجود» باشد، وذلّت ومقهوريت با الوهيت ووجوب الوجود سازگار نيست، فرزند خدا به حكم اينكه هر دو، فردى از يك نوع مى باشند بايد خصايص ذاتى والد را دارا باشند وهيچ خصوصيتى براى خدا بالاتر از الوهيت ووجوب الوجود واستقلال نيست،ودر جهان بالا وپايين چنين موجودى وجود ندارد بلكه آنچه در آنجا واينجا است همگى بندگان مطيع ومسخّر او مى باشند.

ج: (بَدِيْعُ السَّمواتِ وَ الأَرْضِ).

«او پديد آرنده آسمانها وزمين (بدون ماده پيشين مى باشد)». آفريدگارى خدا «ابداعى» است يعنى بدون ماده پيشين وبدون نمونه قبلى دست به خلقت مى زند و او آسمانها را به طور ابداعى آفريد نه قبلاً ماده اى بود ونه نمونه اى از آن.

اگر او آسمانها وزمين وآنچه در ميان آن دو قرار دارند به صورت ابداعى وبدون ماده پيشين ونمونه قبلى آفريده است، در اين صورت همگى مخلوق ابداعى او بوده، ومعنى ندارد كه يكى به عنوان فرزندمجالس ومماثل او گردد وبه قول معروف:

چه نسبت خاك را با عالم پاك *** زهم دورند همچون ارض و افلاك

موجود ابداعى، با سبق عدم بر وجود او، نمى تواند همانند خدا باشد، او ازلى است وهرگز عدمى بر او حاكم نبوده است.

د: (إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ).[١]

«اگر بر وجود چيزى فرمان دهد به او مى گويد «باش» او نيز تحقّق مى پذيرد».

اين آيه مى رساند كه در آفرينش مستقيم خدا، تدريج ومهلت در كار نيست واتخاذ فرزند به شكل متعارف جدا از تدريج نمى باشد وموضوع «جزئى از پدر، ياجزئى از مادر بهم بياميزد ومراحلى را طى كند تا فرزند شود» جدا از تدريج نيست

[١] سوره بقره، آيه ١١٦.