منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٨٥
نمى كنند مى گويند اگر ما نصيبى از پيروزى داشتيم در اين جا كشته نمى شديم بگو اگر در خانه هاى خود قرار بگيريد آنان كه براى آنها كشته شدن نوشته شده است از خانه هاى خود به سوى قتلگاه خود بيرون مى آيند و اين براى اين است كه خداوند آنچه در سينه هاى شما هست، بيازمايد و آنچه در دل از ايمان داريد خالص گرداند، و خداوند از آنچه در دل داريد آگاه است».
هريك از جمله هاى اين آيه بيانگر نكته اى است كه به طور فشرده بيان مى گردد:
١ـ (ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً):«خواب آرامش بخشى نازل كرد».
اين جمله ناظر به شب پس از جنگ اُحد است شبى بس دردناك و مهيب، دردناك از آن نظر كه بسيارى از مسلمانان مجروح بودند، مهيب و وحشت زا، از آن نظر كه فكر مى كردند كه ممكن است دشمن باز گردد حمله را از سر بگيرد و ضربه ديگرى نيز وارد سازد، در چنين هنگامى ياران پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) به دو گروه تقسيم شدند افراد با ايمان كه از كرده خويش پشيمان شده بودند ودر خواب آرامش بخشى فرو رفتند، زيرا به لطف الهى اعتماد داشتند چنانكه مى فرمايد:(يَغْشى طائِفَةً مِنْكُمْ): برخى از شماها را پوشانيد، ولى گروه ضعيف و يا فاقد ايمان در وحشت فرو رفته و خواب به ديدگان آنها راه نيافت زيرا وحشت يكى از عوامل بى خوابى است وصفات اين گروه در جمله هاى بعدى چنين بيان شده است.
٢ـ ( قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ) به فكر جان خود بودند و هرگز در باره اسلام وپيامبر فكر نمى كردند.
٣ـ ( يَظُنُّونَ بِاللّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاِهِلِيَّةِ): «در باره خدا گمانهاى بسان گمانهاى دوران جاهليت مى بردند» شكست را نشانه بى اساس بودن نويد نصرت مى انديشيدند.
٤ـ (يَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الأَمْرِ مِنْ شَيْء): آيا پس از اين شكست، باز براى ما