منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٤٤
اين (شخص)جادوگر ودروغگو است، آيا خدايان متعدد را يك خدا قرار داده است؟ اين كار مايه عجب است».
البته اين اعتراضها مخصوص عرب جاهلى نبوده ودر ميان امّت هاى ديگر نيز وجود داشته است واساس اين اعتراضها همان تحليلى بود كه در آغاز بحث بيان گرديد.
٥ـ ترس از حيات مجدد
زندگى پس از مرگ، از مسائلى بود كه عرب جاهلى بيش از هر چيز از آن مى لرزيد وباور نمى كرد ومنطق همگى اين بود:
(وَقالُوا إِذا ضَلَلْنا فِي الأَرْضِ ءَ إِنّا لَفِي خَلْق جَديد)(سجده/١٠): «اگر ما در زمين گم شديم(اجزاى بدن ما در اطراف زمين پخش گرديد) ما آفرينش نوى خواهيم داشت؟».
اين اعتراض در ديگر سوره هاى قرآن مانند سبأ، آيه ٧; اسراء، آيه ٤٩ و٩٨، نيز وارد شده است. سرچشمه اين نوع اعتراض ها، گذشته بر جهالت ونادانى، ترس از روز حساب بود، روزى كه به تمام اعمال آنان رسيدگى شود.
قرآن در ردّ اين منطق سست، از طرق گوناگونى وارد شده است كه در كتاب «معاد انسان و جهان»[١] به طور گسترده از آن سخن گفته ايم.
٦ـ رقابت در نبوت
آنان بر اثر عدم درك مفهوم نبوت ورهبرى الهى، آن را در سطح رقابتهاى قبيله اى مطرح مى كردند ومى گفتند:ما با قبيله عبد مناف (قبيله پيامبر) بسان دو اسب مسابقه، دوش به دوش هم پيش مى رفتيم، ناگهان قبيله عبد مناف با ادّعاى نبوت خواست برما سبقت بگيرد، نه، ما هرگز ايمان نمى آوريم مگر اينكه بر ما نيز
[١] معاد انسان و جهان: ص٧٨ـ٧٩.