منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨
مى شناسند كه فرزندان خود را مى شناسند، حتى گروهى از آنها عمداً حق را پنهان مى دارند».
در مرجع ضمير جمله (يَعْرِفُونَهُ) دو احتمال است:
١ـ ضمير به «كتاب» كه جمله (اتَيْناهُمُ الْكِتابَ) آمده است، باز مى گردد.
٢ـ ضمير مربوط به پيامبر اسلام است.
ولى از اينكه در جمله بعدى مى فرمايد:(كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ) بايد گفت مقصود تشبيه پيامبر است به فرزندان، نه تشبيه كتاب به آنها، زيرا صحيح است كه گفته شود من فلانى را مى شناسم آنچنانكه فرزندان خود را مى شناسم ولى هرگز گفته نمى شود كه فلانى آن كتاب را آنچنان مى شناسد كه فرزندان خود را مى شناسد پس بايد گفت: مرجع ضمير در جمله (يَعْرِفُونَهُ) پيامبر است و سياق آيات نيز آن را كاملاً تأييد مى كند.
آيه مى رساند كه خصوصيات جسمى وروحى پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم)آنچنان در عهدين به صورت واضح بيان شده كه براى افراد پيراسته از غرض، جاى ترديد وشك نگذاشته بود وبا توجه به آن علائم ومشخصات چه از نظر زادگاه ونياكان وچه از نظر محتواى آئين واهداف، او را بسان فرزندان خود مى شناختند.
عمر به عبد اللّه بن سلام ـ كه از احبار يهود بود وبعداً ايمان آورد ـ گفت: آيا محمّد را در كتابهاى خود مى شناسى؟ گفت: آرى به خدا سوگند اگر او را در ميان شما ببينيم، او را با صفاتى كه خدا براى ما توصيف كرده مى شناسيم، همچنانكه هر يك از ما، فرزند خود را در ميان نوجوانان مى شناسد، به خدايى كه فرزند سلام به او سوگند ياد مى كند، من به محمّد آشناترم تا به فرزندم![١].
نشانه هاى پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله وسلم)در عهدين
خدا براى روشن ساختن درستى دعوت پيامبر، در تورات وانجيل به بيان
[١] تفسير قمى، ص ١٨٢.