منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٥١
مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ).[١]
«اگر امروز استقامت ورزيد، وتقوا را پيشه خود سازيد، ودشمن شكست خورده به همين زودى باز گردد( اين بار) خداوند شما را با پنج هزار فرشته كه نشانه هاى مخصوص دارند كمك مى نمايد».
در آيه سوره انفال كه از هزار فرشته سخن به ميان آمده، هزار فرشته را با لفظ «مردفين» توصيف مى كند ومى فرمايد:(بِأَلف منَ المَلائِكَةِ مُرْدِفينَ) در حالى كه در سوره آل عمران كه از سه هزار فرشته سخن مى گويد آنان را با لفظ «منزلين» معرفى مى كند ومى فرمايد:(بِثَلاثَةِ آلاف مِنَ المَلائِكَةِ مُنْزَلين) دقت در مفهوم اين دو لفظ «مردفين » و «منزلين» اختلاف ظاهر را برطرف مى كند زيرا لفظ مردفين از ماده «ردف» گرفته شده است ومفرد آن «مردف»[٢]. به معنى «پشت سر قرار دهنده» است در اين صورت معنى آيه اين است كه اين هزار فرشته، فرشتگان ديگر را نيز در پشت سر قرار مى دهند كه با توجه به نكته مفاد آيه آل عمران كه شمار مجموع فرشتگان را سه هزار معرفى مى كند روشن مى گردد وبايد گفت فرشتگانى كه در پشت سر قرار داشتند دو هزار نفر بودند.
راغب در مفردات خود در ماده «ردف» به روشنى به اين نكته تذكر مى دهد ومى گويد: «مردفين ملائكه اخرى»، فرشتگان ديگر را نيز در پشت سر دارند.
در اينجا احتمال ديگرى نيز هست كه مى تواند، رافع اختلاف ظاهرى باشد و آن اينكه: آنجا كه آيه از رقم سه هزار سخن مى گويد مربوط به گفتگوى پيامبر با مسلمانان است ومى فرمايد:(إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنينَ أَلَنْ يَكْفيكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبّكُمْْ بِثَلاثَةِ آلاف مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزلينَ):« به ياد آور وقتى كه به مؤمنان مى گفتى آيا براى شما كافى نيست كه خدايتان شماها را با سه هزار فرشته فرود آمده از آسمان كمك كند».
[١] سوره آل عمران، آيه ١٢٥.
[٢] مفردات راغب، ماده ردف.