ج: اگر بيت المقدس به صورت موقت قبله معرفى شد به خاطر اين بود كه جامعه عرب اعم از موحّد ومشرك بر كعبه نماز مى گزارد، يا لااقل در برابر آن ولو به خاطر بتها سجده مى كرد اگر در آغاز رسالت، كعبه قبله معرفى مى شد، موحّد از مشرك جدا وتميز داده نمى شد، براى جدا كردن مؤمن وموحّد از مشرك وبت پرست پيرو عصر جاهلى، لازم بود كه مدّتى به بيت المقدس توجه شود تا حساب موحّدان اندك، از مشركان فراوان در مكّه وحومه آن، تميز داده شده وبازشناخته شوند; چنان كه مى فرمايد:(إِلاّ لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْهِ).

د: نمازگزاردن به بيت المقدس در آغاز رسالت براى جامعه متعصب عرب بسيار سنگين و دشوار بود كه از نقطه مورد توجّه تمام قبايل عرب، صرف نظر كنند وبه قبله يهوديان نماز گزارند ولى اين مطلب براى گروه هدايت يافته كه تسليم فرمان پروردگار جهان مى باشند بسيار آسان بود چنان كه مى فرمايد:(وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً إِلاّ عَلَى الَّذينَ هَدَى اللّهُ) [١].

هـ: در اين جا سؤال ديگرى مطرح است وآن اينكه: اگر كعبه از روز نخست

[١] تفسير آيه به نحوى كه بيان شد مبنى بر اين است كه مقصود از «القبله» بيت المقدس و مفعول نخست «جعلنا» مى باشد چنان كه مفعول دوّم آن جمله(التي كنت عليها) است گويا چنين مى فرمايد:«وماجعلنا القبلة الجهة التي كنت عليها». در اين صورت جمله: (لنعلم من يتبّع الرّسول)بيانگر نكته قبله بودن بيت المقدس است. همچنان كه مقصود از (ممّن ينقلب)آن گروه از عرب متعصب است كه هرگز حاضر نبودند با وجود كعبه، بر بيت المقدس نماز بگزارند. ومراد از (إلاّ الّذين هدى اللّه) افراد مؤمن واقعى در صدر اسلام است كه براى آنان فرمان خدا مطرح بود نه تعصب. ومانند پيامبر بر كعبه نماز مى گزاردند.