تا انسان خود را قبلاً نسازد نمى تواند جامعه را بسازد; از اين جهت بايد مدعيان ايمان در بوته آزمايش قرار گيرند و پايه ايمان آنها روشن گردد آنگاه پس از رفع عيب و نقص از جانب خود; به ساختن جامعه بپردازند و جمله (وَ لِيُمَحِّصَ اللّهُ الّذينَ آمنوا ويَمْحَقَ الكافِرِينَ) حاوى اين مطلب است.

٥ـ بهشت در گرو جهاد و پايدارى

ماجراى«اُحد» مسئله «بهشت در گرو جهاد و پايدارى» را به نمايش گذارد و عملاً تفهيم كرد كه ايمان زبانى و پشت هم اندازى در مقام گفتار سودى ندارد، بلكه بايد ايمان با كردار و ثبات در ميدان نبرد همراه گردد، چنانكه مى فرمايد:

(أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمّا يَعْلَمِ اللّهُ الَّذينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ يَعْلَمَ الصّابِرينَ) [١].

«بلكه خيال مى كنيد كه وارد بهشت مى شويد و خدا مى داند كه كدام از شما جهاد كرده و بردباران را مى شناسد».

آياتى كه به اين مسئله تأكيد مى كند بيش از اين مختصرى است كه در اين جا نقل گرديد.

٦ـ جداسازى پاكيزه از ناپاك

سرانجام آيات ياد شده به نتيجه دوّم تأكيد مى كند و مى فرمايد: «يكى از نتايج اين نبرد جداسازى طيب (مؤمن) از خبيث (كافر يا منافق) بود چنانكه مى فرمايد:

[١] سوره آل عمران، آيه ١٤٢.