گروهى از بدانديشان كه در صفحه زندگى پيامبر خاتم، نقطه سياهى نجسته اند، به فكر افتاده اند كه براى او پيش از بعثت نقطه ضعفى جستجو كنند تا شايد بتوانند عصمت او را در تمام دوران عمر متزلزل سازند.

ودر اين مورد، آيات پنجگانه اى را دستاويز خود قرار داده وبه مرام خود استدلال نموده اند، شايسته است، اين پنج آيه را كه همگى مربوط به زندگى وى پيش از بعثت است مطرح نموده ومخالف را خلع سلاح كنيم. اينك مجموع اين آيات به ترتيب مطرح مى گردند:

آيه يكم:( وَوَجَدَكَ ضالاً فَهَدى) (الضحى/٦).

قرآن در سوره «الضحى» پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم)را به عنوان يك فرد «ضال» معرفى مى كند واين معرفى مربوط به دوران كودكى وجوانى او است، آنجا كه مى فرمايد:

(أَلَمْ يَجِدْكَ يَتيماً فَاوى* وَ وَجَدَكَ ضالاً فَهَدى* وَ وَجَدكَ عائِلاً فَأَغْنى) (الضحى آيه هاى ٨ـ٦): «آيا تو را يتيم نيافت وپناه داد و ضالّ يافت و هدايت كرد، تهى دست يافت و توانگر نمود».

پيش داوران، لفظ «ضالّ» را به معنى گمراه در امور دينى تفسير كرده و آن را معادل «كفر»، «شرك»، و... مى دانند ومى گويند:پيامبر در مرحله اى از عمر بر همين حالت بوده ولى در پرتو نعمت الهى، هدايت يافت وبر هدايت مردم گمارده شد.

پاسخ:

ما در توضيح آيه از احتمالات متعددى كه فخر رازى در تفسير خود ياد كرده صرف نظر كرده وبه توضيح آيه مى پردازيم.

لفظ «ضال» در لغت عرب در موارد سه گانه به كار مى رود: