وحى الهى پس از تقسيم مسلمانان به دو گروه، از شهداى «بدر» و «اُحد» كه با پايمردى هرچه تمامتر، در ميدان نبرد ايستادند و عهد و پيمان خود را به پايان رسانيدند، ياد مى كند، آنگاه گروهى را كه در خطّآنان گام بر مى دارند به آنها عطف مى كند، تو گويى بخشى از جامعه اسلامى گروهى است كه يا جام شهادت را نوشيده اند و يا در انتظار نوشيدن آن مى باشند چنانكه مى فرمايد:

(مِنَ الْمُؤْمِنينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً) [١].

«از افراد با ايمان مردانى هستند در پيمانى كه با خدا بسته بودند صادق بودند برخى از آنان عهد و پيمان خود را به پايان رسانيدند (ودر ميدان نبرد استقامت ورزيدند تا جان خود را نثار اسلام ساختند) و برخى ديگر در انتظارند و هرگز در كار خود تغيير و دگرگونى ايجاد نكردند».

مقصود از (ما عاهَدُوا اللّه عَلَيْهِ) همان صبر و استقامت در راه دين و گزينش شهادت بر زندگى چند روزه است، حالا كجا با خدا چنين پيمانى بسته بودند بايد در باره آن تحقيق بيشترى كرد.

٤ـ هر دو گروه به سزاى كردار خود مى رسند

از نظر تعاليم الهى، اين جهان روز عمل و كردار، و سراى ديگر روز پاداش و كيفر است، در اين جا مؤمن و منافق بايد متوجه باشند كه كردار هيچيك، بدون نتيجه نخواهد بود مؤمن كه صادقانه با اسلام برخورد مى كند، به پاداش عمل خود مى رسد همچنانكه منافق كيفر كردار خود را مى بيند مگر اينكه انقلابى در او رخ

[١] سوره احزاب، آيه٢٣.