٢ـ در حالى كه مى خواهند در ميان باديه نشينان پراكنده شوند، علاقمندند از سرنوشت شما نيز آگاه گردند، زيرا با شما منافع مشتركى دارند و در صورت پيروزى خواهان سهم غنيمت هستند و در صورت شكست ناچارند خود را به گونه اى با وضع جديد تطبيق دهند چنانكه مى فرمايد:

( يَسْأَلُونَ عَنْ أَنْبَاءِكُم):« از رهگذران و كاروانها، پيوسته جوياى حال شما مى باشند».

٣ـ پيامبر نبايد از فرار آنان متأثّر شود زيرا اگر هم در ميدان قتال بودند،جز افراد كمى به نفع شما وارد جنگ نمى شدند بنابر اين نه بودن آنها سودى دارد و نه فرار آنان ضررى.

تا اينجا مجموع آيات بخش دوّم كه مربوط به يك گروه از ياران پيامبر است به پايان رسيد، اكنون وقت آن رسيده كه آيات بخش سوّم را كه بيانگر حال مؤمنان واقعى است مورد تفسير قرار دهيم:

بخش سوم: پيامبر و ياران واقعى او

با تفسير آيات اين بخش تمام آيات مربوط به دفاع مقدس در كرانه خندق به پايان مى رسد در اين بخش كه مجموع آيات آن پنج آيه مى باشد محور سخن پيامبر و افراد با ايمان واقعى است اين افراد هرچند در آغاز كار لرزيدند، وخوف و هراس بر آنان مستولى گرديد، سرانجام گوهر ايمان، درون آنان را روشن ساخت و تاريكى ترس را از قلوب آنان راند.

نكات آيات

١ـ پيامبر اسوه و الگو است

در نخستين آيه اين بخش، پيامبر به عنوان اسوه و الگو معرفى شده است، و در حقيقت زندگى و گفتار و كردار او اسلام مجسّم است كه مى تواند از هر نوع