منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤١٦
(وَلَقَدْ كانُوا عاهَدُوا اللّهَ مِنْ قَبْلُ لا يُوَلُّونَ الأَدْبارَ وَ كانَ عَهْدُ اللّهِ مَسْؤولاً)[١].
«آنان قبلاً نيز با خدا عهد بسته بودند كه پشت به دشمن نكنند و از عهد خدا سؤال مى شود».
هـ: از فرار طرفى نمى بندند
در جهان بينى اسلام هر فردى اجل قطعى و معيّنى دارد، كه يك لحظه جلو وعقب نمى رود وآيه(فَإِذا جاءَأَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُون) [٢].
«هرگاه پايان عمر كسى برسد، يك لحظه پس و پيش نمى شود».
روى اين اساس است كه قرآن به پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)فرمان مى دهد كه به منافقان بگويد كه در فرار از نبرد، طرفى نمى بندند و سودى به دست نمى آورند زيرا وضع انسان از دو حال بيرون نيست، يا لحظه مرگ او فرا رسيده است يا نه، در صورت نخست، خواه فرار بكند يا نكند، چنگال مرگ گلوى او را مى فشرد، در صورت دوّم هرچند، چند صباحى زنده مى ماند ولى اين زندگى كوتاه در برابر زندگى پيوسته سراى جاويدان قابل سنجش نيست انسان خردمند هرگز دوّمى را با اوّلى مبادله و معامله نمى كند، چنان كه مى فرمايد:
(قُلْ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْفِرارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوتِ أَوِ الْقَتْلِ وَ إِذاً لا تُمَتَّعُونَ إِلاّ قَلِيلاً)[٣].
«بگو فرار از مرگ يا قتل به حال شما سودى نمى بخشد و جز ايام كمى از زندگى بهره اى نخواهند گرفت».
قرآن در جريان «اُحد» كه گروهى براى حفظ جان خود، پا به فرار نهادند،
[١] سوره احزاب، آيه١٥.
[٢] سوره اعراف، آيه ٣٤.
[٣] سوره احزاب، آيه ١٦.