منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٦٦
آنها صرف نظر كنيد، بلكه ببنديد و اسير گيريد سرانجام يا با منّت گذارى آنها را آزاد سازيد و يا با اخذ مبلغى به نام «فداء» آنها را رها كنيد».
هيچ حكمى در جهان عادلانه تر از اين نيست كه تا خوف دشمن وجود دارد بايد از او پرهيز كرد و نمى توان به آن اطمينان نمود، ولى پس از ارتفاع خوف يا بايد بدون قيد و شرط آزاد گردد و انجام يك چنين عمل در باره اسير، خود مايه گرايش او به اسلام مى شود يا در برابر بهايى كه حكم غرامت جنگى دارد، بند اسارت از او برداشته شود تا به ميهن خود بازگردد.
پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله وسلم) در باره اسيران «بدر» از طرق مختلف وارد شد.
از اسيرانى كه به خواندن و نوشتن قادر بودند درخواست شد، تا ده نفر از فرزندان انصار را خواندن و نوشتن بياموزند و در برابر اين عمل آزاد شوند[١].
به برخى از اسراء كه فاقد اين كمال بودند پيشنهاد شد كه در مقابل پرداخت مبلغى، كه بيشترين آن چهار هزار درهم وكمترين آن هزار درهم بود مى توانند آزاد شوند وقتى اين خبر به گوش بستگان آنان رسيد، اقدام به ارسال «فديه» نمودند و اسيران خود را آزاد كردند[٢].
از آنجا كه تعداد اسيران «بدر» هفتاد نفر بود، و برخى از آنان با دادن آموزش فرزندان انصار آزاد شدند مبلغى كه پيامبر، از قريش گرفت در برابر خسارتى كه ديد (چهارده تن از ياران خود را در اين جنگ از دست داد) بسيار ناچيز بود.
دو اسير در نيمه راه كشته شدند
با اينكه پس از استقرار و كسب اطمينان نبايد اسيرى كشته شود ـ مع الوصف ـ پيامبر در بازگشت از «بدر» به مدينه در نيمه راه دستور داد كه دو اسير به نامهاى
[١] سيره حلبى، ج٢، ص ١٩٣.
[٢] مجمع البيان، ج٢، ص ٥٥٩.