٣ـ (وَعَدَكُمُ اللّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَها فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِهِ وَ كَفَّ أَيْدِيَ النّاسِ عَنْكُمْ وَ لِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنينَ وَ يَهْدِيَكُمْ صِراطاً مُسْتَقيماً) [٢].

«خداوند غنايم فراوانى به شما وعده داده است كه به دست مى آوريد و اين يكى (صلح حديبيه) را زودتر فراهم ساخت ودست مردم (قريش) را از شما كوتاه كرد تا براى مؤمنان نشانه اى باشد وشما را به راه راست هدايت كند».

اين آيات در جريان صلح حديبيه نازل گرديد ودر عين حال به مؤمنان كه همراه پيامبر بودند، وبدون انجام مراسم عمره وزيارت خانه خدا، از نيمه راه بازگشتند، مژده پيروزى بر دشمنان واخذ غنايم داده است و مقصود از آن فتح، همان پيروزى بر يهود خيبر وخيبريان است.

بنابر اين مقصود از «فتح قريب» در آيه همان فتح خيبر است كه به فاصله دوماه در ماه نخست سال هفتم هجرت به وقوع پيوست وهمچنانكه مقصود از «غنائم كثيرة» در دو آيه، غنائم خيبر است كه علاوه بر تسلّط بر اراضى حاصل خيز خيبر يهود، بر ثروت كلان آنها نيز دست يافتند.

جمله (فعجلّ لكم هذه)،« اين را زودتر فراهم ساخت» اشاره به صلح حديبيه است كه در كام گروهى تلخ بود در حالى كه قرآن آن را يك نوع پيروزى مى شمارد وپى آمدهاى شيرين وزيباى آن، اين حقيقت را روشن مى سازد واگر صلح حديبيه نبود، هرگز پيامبر نه موفق به اعزام سفير به اطراف واكناف جهان مى شد ونه مى توانست به راحتى بر دژهاى آهنين يهودان شمال چيره شود.

اين بخش از آيات كه نويد دهنده پيروزى نزديك وكسب غنائم است به هنگام

[١] سوره فتح، آيه ١٩.
[٢] سوره فتح، آيه ٢٠.