منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٧٥
٤ـ هدف از اين سير چه بود.
٥ـ چه چيزهايى را در اين سير ملكوتى مشاهده كرد.
استخراج پاسخ اين مسائل در گرو نقل متون وترجمه آيات است.
نخستين آيه سوره اسراء، مربوط به معراج رسول گراميصلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم است.
(سُبْحانَ الَّذي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِالْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِد الأَقْصَى الَّذي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْبَصِيرُ).
«منزه است خدايى كه شبانگاه بنده خود را از مسجد الحرام تا مسجدالأقصى كه اطراف آن را بركت داده ايم، برد، تا آيات خود را نشان او بدهيم; به درستى كه فقط او شنوا وبينا است».
ودر سوره نجم قسمتى از آيه هاى ٥ـ١٨ مربوط به اين سير معنوى والهى وقسمت ديگر به حادثه نزول وحى در آغاز بعثت است.[١]
(عَلَّمَهُ شَديدُ الْقُوى* ذُو مِرَّة فَاسْتَوى* وَهُوَ بِالأُفُقِ الأَعْلى* ثُمَّ دَنا فَتَدَلّى *فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى* فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى* ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَاى* أَفَتُمارُونَهُ عَلى ما يَرى*
وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى* عِنْدَ سِدْرَةِ المُنْتَهى* عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى* إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ ما يَغْشى* ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى* لَقَدْ رَآى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى).
«موجود نيرومندى (فرشته وحى) او را تعليم داده است اين معلم قدرتمند(به هنگام نزول وحى) در افق بالا، قد برافراشت، وبراى او نمايان گرديد، سپس نزديك
[١] توضيح اين كه وقتى پيامبر به قريش فرمود: من فرشته را به هنگام آوردن وحى با قيافه واقعى او ديدم، قريش با او به مجادله برخاستند; قرآن در ردّ آنان مى فرمايد كه اين اوّلين و آخرين بار نيست كه جبرئيل را مشاهده كرده است، بلكه يكبار ديگر او را نزد سدرة المنتهى ديده است; از اين جهت، قرآن در اين آيه به نقل دو حادثه ـ رؤيت فرشته به هنگام نزول وحى و رؤيت او در معراج ـ مى پردازد.