در قلمرو دولت سربداران كه از مغرب به مشرق از دامغان تا تربت جام و از شمال به جنوب از قوچان تا كاشمر امتداد داشت مذهب شيعه اماميه رايج گشت و نام دوازده امام را در خطبه‌ها ذكر مى‌كردند.

نهضت مشابهى در حدود سال ٧٥٩ ه‌ در مازندران نيز آغاز گشت. سيد قوام الدين مرعشى كه شيعى امامى بود پس از مرگ حسن جورى به مازندران رفت و آن مذهب را در آن ديار رواج داد. كياافراسياب امير مازندران بر اثر غلبه آنان ناچار شد كه به وى دست ارادت دهد. سرانجام بين كياافراسياب و پيروان سيد قوام الدين نزاع درگرفت و به شكست و هلاك كياافراسياب پايان يافت.

بعد از سيد قوام الدين اخلاف او كه سادات شيعه مرعشى بودند در آن ناحيه حكومت مى‌كردند.

در سال ٧٦٨ ه‌ قيام سربداران سمرقند وقوع يافت كه به دست امير تيمور گورگانى سركوب شد.

در سال ٧٧٥ ه‌ در كرمان نهضتى از نوع جنبش سربداران پديد آمد. اين نهضت گذشته از يك نهضت مذهبى، جنبشى اشتراكى بود. شورشيان زمينهاى مالكان بزرگ را تصرف كردند و فقيهان سنى مذهب را اعدام نموده يا به زندان افكندند تا سرانجام لشكريان شاه شجاع از آل مظفر پس از نه ماه محاصره كرمان، شورشيان را سركوب و آتش فتنه را خاموش كردند.

در سال ٧٨٣ لشكر تيمور سبزوار را اشغال كرد و به موجوديت دولت سربداران پايان داد.

در قرن نهم هجرى در زمان شاهرخ پسر تيمور فرقه تازه‌اى از شيعه به نام «حروفيه» پديد آمدند. -حروفيه.

در سال ٨٤٥ ه‌ قيامى شيعى به پيشوايى سيد محمد مشعشع در خوزستان پديد آمد. وى از غلاة شيعه بود و خويشتن را باب امام غايب يعنى مقدمۀ ظهور مهدى آل محمد (ص) مى‌دانست. -مشعشعيان.

صفويه: از ميان نهضتهاى شيعى در ايران، نهضت شيعيان صفوى از همه مهمتر بود. صفويه از نوادگان شيخ صفى الدين اسحاق اردبيلى (٦٥٠-٧٣٥ ه‌) بودند. وى از صوفيان بزرگ قرن هفتم و هشتم هجرى به شمار مى‌رفت. تاريخ زندگى او را ابن بزازيا درويش توكل در حدود سال ٧٦٠ هجرى در كتاب «صفوة الصفا» نوشته است.

ظاهرا اين خاندان در اصل آذربايجانى نبوده بلكه از كردان مهاجر به آذربايجان بودند و در اردبيل مى‌زيستند و به زبان فهلوى آذرى تكلم مى‌كردند و مذهب سنى شافعى داشتند.

بر اثر ارادتى كه مردم ايران به شيخ