فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٣٨٩ - متوسميه
نام شيخ ايشان معلوم نيست و گفتند كه: اگر قطرهاى از خمر در ظرفى از آب بريزد و انسان از آن بنوشد كافر گردد، خواه عالم به افتادن آن قطره بدان ظرف باشد يا نباشد.
الفرق و التواريخ، نسخۀ خطى.
متمنيه
از جبريهاند و گفتند: خير آن است كه نفس بدو شاد شود و آرام گيرد.
دبستان المذاهب ج ٢، ص ١٠٧.
معرفة المذاهب، ص ١١.
متواليه
فرقهاى از شيعيان لبنان هستند در ميان بعلبك و صفه در مشرق لبنان و وادى شام آنان گروهى از كشاورزان شيعه هستند كه متوالى نام دارند كه مفرد آن متوالى يا ميتوالى [١]است و به معنى ياران و مخلصان على (ع) بن أبي طالب مىباشد و تولاى بدو دارند و شمار ايشان متجاوز از هفتاد هزار تن است.
گويند: آنان در اصل مهاجرانى كرد بودهاند كه در زمان صلاح الدّين ايوبى از
عراق به شام نقل مكان كردند و ايرانى الاصل مىباشند و بسيار خوشخو و مهماننواز هستند و مانند ديگر شيعيان متعصب، غير مسلمانان را نجس دانند و ظروف مهمانان غير مسلمان خود را آب مىكشند.
العقيدة و الشريعه، ص ٢٠٨ و ٣٥٣.
متوسميه
توسم در لغت به معنى ديدن چيزى از روى فراست است و به علامت پى بردن. عرب گويد: توسّمت فيه الخير. يعنى خير را در او ديدم.
گويند: هوش با خود دار و گوش با دل دار و هر چه دل گويد به جاى آور.
پند نگاهدار كه آئينۀ عيب نما دل توست اگر دل پاك باشد و نورانى همه چيز فرا آيد به الهام ربانى و دل كه ظلمانى باشد زنگار طبيعت انسانى گرفته هر چه تو را فرا آيد همه گناه و معصيت باشد، چنان كه رسول (ص) خدا فرمود: دم بدم فرود آمدن ملك است از فلك يا فرود آمدن شيطان دم بدم بر دل انسان.
قوله صلى اللّه عليه و سلم: ان للشيطان لمة بقلب ابن آدم و الملك لمة.
پس مىبايد كه خاص دل بود كه حاكم دل است و نه قرآن و نه خبر.
اين حديث در جامع الصغر سيوطى چنين است:
[١] -متوالى از مصدر (توالى) بمعناى متابعت است و متولّى از مصدر (تولّى) بمعنى دوست گرفتن آمده و موالى از مصدر (ولاء) بمعنى دوست و ناصر و متابع آمده است، به هر حال متوالى (به كسر ميم) لفظى عاميانه و ملحون است.