فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ١١٢ - بيانيه
و ادراك و رنج و الم و شك.
او مىپنداشت، رنجى كه به آدمى در مصيبتى مىرسد و رنجى كه او به هنگام نوشيدن داروى تلخ احساس مىكند، بيش از ادراك آنچه را كه طبع از آن نفرت دارد نيست.
ديگر گفتار او دربارۀ فنا و نيستى است و گويد كه: خداى تعالى با بودن آسمان و زمين نتواند كه ذرهاى از جهان را نيست سازد و گويد كه: جسمها فانى نشوند مگر به فنايى كه آن فنا را هم خداى تعالى آفريد، امّا نه در محلى كه ضد ساير اجسام باشد زيرا آن اختصاص به برخى از جواهر، دون بعضى ندارد چه به هيچ چيز از آنها برپا نيست، پس اگر ضد آن باشد همهاش آن را نفى مىكنند.
ديگر گويد: طهارت با آب غصبى صحيح است و فرق آن با نماز در خانه غصبى آن است كه طهارت واجب نيست و خداى تعالى بنده را فرموده نماز گزارد. در حالى كه پاك باشد و اگر ديگرى او را طهارت دهد با تندرست بودنش وى را كفايت خواهد كرد.
بهشميه را «ذميه» گويند زيرا نكوهش و ذمّ را بدون فعل بر مردمان روا دارند.
ابو هاشم را كتابى در آن باب به نام «استحقاق لازم» است.
الفرق بين الفرق، ص ١١٧،١٢٠.
المنيه و الامل، ص ١٨١.
ملل و نحل، شهرستانى، ص ٧٣-٧٨.
ريحانة الادب، ج ١، ص ٣٩١.
بهمنيه
بهمنيه گويند كه: خداوند در صورت آدميان ظهور كند و هر كه از وى قدرتى بروز نمايد كه جهانيان از آن عاجز باشند او خداوند است.
گويند خداوند جز در امير مؤمنان على (ع) و امامان بعد از او ظهور نكند و همۀ پيغمبران بندگان على (ع) و امامان هستند.
گويند: حضرت على (ع) فرموده است: «الحمد للّه الذي هو فى الاولين و باطن و فى الآخر ظاهر» .
مشارق الانوار اليقين فى اسرار امير المؤمنين، ص ٢١٣.
بيانيه
از فرق «غلاة» شيعه و پيروان بيان بن سمعان تميمى نهدى بودند كه دعوى نبوت مىكرد و معتقد به تناسخ و رجعت بود و در آغاز خود را جانشين ابو هاشم عبد اللّه بن محمد بن حنفيه مىدانست و طريق غلو سپرد، و حضرت على (ع) را خدا شمرد.
بيان از معاصرين حضرت على بن الحسين (ع) و امام محمد باقر (ع) بود و در سال ١١٩ هجرى به قتل رسيد.
بيان چنان مىپنداشت كه مقصود