فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٢٨٠ - شيعه
ظهور مهدى آل محمد (ص) است. هر كدام از فرق شيعه بنا به اختلافاتى كه ميان خود دارند آخرين امام فرقه خود را مهدى دانند كه در آخر الزمان ظهور كرده و گيتى را پس از پر شدن از ظلم و جور پر از عدل و داد مىفرمايد.
غير از فرق بسيار كم اهميتى كه در شيعه وجود دارد چهار فرقه از ميان آن فرق مهمترند و عبارتند از: زيديه-اماميه- اسماعيليه-غلاة هستند. -به فرق مزبور.
كلام شيعه بر «امامت» استوارست و اين طايفه آن را بر پنج اصل بنياد نهادند: اول «قاعده لطف» و وجوب عقلى نصب امام. گويند: امامت امرى الهى است و به همان دليل كه بر خداوند عقلا لازم است كه براى هدايت بندگان خود برايشان پيغمبرى بفرستد بايد پس از درگذشت پيغمبرش نيز امامى بر ايشان نصب كند كه احكام دين او را به طريقى صحيح اجرا فرمايد و از افتادن مردم در گمراهى جلوگيرى كند. وجود امام «لطف الهى» بر مردم است و خداوند بايد چنين لطفى را دربارۀ ايشان برقرار سازد.
ديگر اين كه امام بايد «معصوم» باشد زيرا مجرى امر الهى و برگزيده پيامبر (ص) اوست.
ديگر اين كه امام بايد «افضل» و برتر از مردم باشد و اگر كمتر از ديگران باشد مقدم داشتن كسى كه فضلش كمتر است بر كسى كه فضلش بيشتر است قبيح خواهد بود از اين جهت حضرت على (ع) از خلفاى ثلاثه افضل و اعلم بود.
ديگر اين كه امام بايد از طريق «نصّ» معين شود و چون امام معصوم از گناه است بر خداوند واجب است كه چنين شخصى را از راه نصّ بر مردم بنماياند.
ديگر اين كه پس از حضرت محمد (ص) امام بلافصل امير المؤمنين على (ع) است.
چنانكه دربارۀ فرقه «ادريسيه» گفتيم -ادريسيه، اولين دولت مستقل شيعه علوى را ادريس بن عبد اللّه حسنى در سال ١٧٢ در مراكش تأسيس كرد. پس از آن در قرن سوم دولتى «زيدى» به زعامت قاسم بن ابراهيم بن طباطبا الرسى (در گذشته در ٢٤٦ ه) در يمن بنياد نهاده شد و در زمان نواده او يحيى بن الحسين در سال ٢٨٨ تأسيس گرديد و پيش از آن يعنى در سال ٢٥٠ هجرى دولتى زيدى در كنار درياى خزر تأسيس شد.
در سال ٢٦٨ هجرى نخستين دعوت مسلح اسماعيليه به دست يكى از دعاة آن فرقه به نام حسين بن حوشب كه در اصل ايرانى بود در يمن پديد آمد.
در سال ٣٠٣ هجرى عبيد اللّه المهدى سلسله «فاطميان» مصر را در مهديه در جزيرة الخلفا در تونس تأسيس كرد و سپس فاطميان مصر را تسخير كرده و قاهره را