فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ١٣٥ - جبائيه
نكوهش فرموده است.
فهرست رجال كشى، ص ١٢٣.
رجال نجاشى، ص ١٢١.
رجال، مامقانى، ص ٤٦٠.
الفرق بين الفرق، ص ٢٣.
ملل و نحل، ص ١٤٠-١٤١.
ريحانة الادب، ج ١، ص ٣٨٠.
جازميه
از فرق «خوارجند» نام اين فرقه در «مختصر الفرق بين الفرق» رسعنى ص ٨٠، حازميه و در «الملل و النحل» شهرستانى، «جازميه» آمده است.
«جازميه» اصحاب «جازم بن على» و در «تعريفات» جرجانى «جازميه» پيروان جذم بن عاصم مىباشند كه با «شعيبيه» همداستان شدند.
عبد القاهر بغدادى مىنويسد كه: بيشتر «عجارده» سيستان به اين آييناند و دربارۀ قدر و استطاعت و ارادۀ خدا به روش اهل سنت رفتند و گويند: آفريدگارى جز خداوند نيست و چيزى جز خواست او نباشد و استطاعت با فعل است.
ايشان «ميمونيه» را كه دربارۀ قدر و استطاعت از «معتزله» پيروى كردند كافر شمرند.
گويند كه: خداوند بندهاى را دوست دارد كه به او ايمان آورد اگر چه در بيشتر زندگانى كافر بوده باشد، اما اگر بندهاى در پايان عمر خود به كفر گرايد اگر چه در بيشتر عمرش مؤمن بوده باشد باز كافر است.
الفرق بين الفرق، ص ٥٦.
ملل و نحل، شهرستانى، ص ١١٥-١١٨.
ملل و نحل، بغدادى، ص ٧١-٧٢.
جاويدانيه-بابكيه
جبائيه
از فرق «معتزله» و پيرو ابو على محمد بن عبد الوهاب بن سلام بن خالد بن عمران بن ابان جبائى هستند كه منسوب به شهر جبا به ضم جيم از بلاد خوزستان است كه بين بصره و اهواز واقع بود.
جبايى از «معتزله» بصره است و در زمان خويش شيخ «معتزله» به شمار مىرفت و مردى زاهد و فقيه بود و بعد از «ابو الهذيل علاّف» از بزرگترين علماى كلام «معتزله» به شمار مىرود.
ابن المرتضى وى را در طبقه هشتم «معتزله» ذكر كرده و گويد: او كسى است كه علم كلام را بر طالبان آن آسان كرد و شيخ او «ابو اسحاق شحّام» بود.
ابو على در سال ٣٠٣ درگذشت و به پسرش ابو هاشم وصيت كرد كه او را در عسكر مكرّم به خاك سپارد ولى «ابو هاشم» جسد وى را در ناحيۀ بستان در مقبرۀ خانوادگيش كه مادر «ابو على» و مادر «ابو هاشم» در آنجا مدفون بودند به خاك سپرد.