فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٤٥٢ - نيلانيه
دشمنى با حضرت على (ع) دارند.
صاحب «تبصره العوام» گويد: بدان كه اصل اين هفتاد و سه فرقت دو است و هر يك را دو نام است، يكى را محمود و ديگرى را مذموم.
امّا اصل اوّل قومى كه ايشان خود را اهل سنت و جماعت خوانند و اين نام محمود است و خصم ايشان را نواصب خوانند.
شيعه گويد: امام بايد منصوص عليه باشد به خلاف نواصب كه گويند امام بايد به اختيار مردم باشد.
مختصر آن كه نواصب در مقابل «روافض» است زيرا اهل تسنن براى اهانت به شيعيان آنان را «روافض» خوانند و شيعه نيز در مقابل، ايشان را «نواصب» خوانند و اين هر دو اسم براى ذم و نكوهش است.
برسى مىنويسد: نواصب كسانى بودند كه با زياد بن على بجنگيدند و گفتند: كسى نمىتواند سنى نيك باشد مگر اين كه بغض على (ع) در دلش باشد.
تبصره العوام، ص ٢٨-٢٠٨-٢٠٩.
مشارق الانوار، ص ٢٠٥.
كتاب النقض فى بعض مسائل النواصب.
نواصره
از طوايف «نصيريه» اند.
مذاهب الاسلاميين، ج ٢، ص ٤٩٦.
نورساعيه
از فرق «خرميه» و «ابو مسلميه» بودند.
مروج الذهب، ج ٢ ص ١٨٧.
نوريه
از فرق «صوفيه» بودند و گفتند: دو حجاب وجود دارد، نورى و نارى.
حجاب نورى عبارت است از اكتساب صفات پسنديده مانند توكل و شوق و تسليم و انس و مراقبه است.
امّا حجاب نارى اشتغال به شهوت و غضب و آز و آرزوست و اين صفات نارى است چنان كه ابليس نارى بود و در وى حسد به آدم راه يافت.
اعتقادات، فخر رازى، ص ٧٣.
نهاليه
از فرق «مجبره» بودند.
مشارق الانوار، ص ٢٠٥.
نهديه
قايل به «قدم» عالمند و آنچه را كه در زمين و آسمان است.
الفرق المفترقه، ص ٩٨.
نيلانيه
از طوايف «نصيريه» اند.
مذاهب الاسلاميين، ج ٢ ص ٤٩٦.