فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٢٥١ - شبيبيه
شبك
فرقهاى كرد از «غلاة» و صوفيان هستند كه بعضى از رسوم مسيحيت از جمله اعتراف به گناه و نوشيدن شراب به مذهب آنان راه يافته است.
ايشان در شمال عراق سكونت دارند و كتاب دينى آنان موسوم به «المناقب» است و بسيارى از عقايدشان از فرقۀ «ملامتيه» گرفته شده. از مراسم آنان مىتوان «شب غفران» يعنى شب آمرزش و پوزش از گناه را نام برد. در اين شب زنان و مردان همه در جايى گرد آمده گريه و زارى مىكنند و از خدا آمرزش مىطلبند.
ديگر جشن شب اوّل آغاز سال و شب دهم محرم است كه در اين شب نيز همه به خاطر مصيبت فراوانى كه بر سر اهل بيت رسول خدا (ص) آمد نوحهخوانى و زارى مىكنند. آنان به جهت احترام به روز عاشورا آن شب همه كفشهايشان را در آورده و تا شب روز بعد با پاى برهنه راه مىروند. اين شب در پيش آنان «ليلة الكفشه» يعنى شب از پاى درآوردن كفش نام دارد.
در كتاب «السلوك» مقريزى نام قبيلهاى به اسم شبك كه از قبايل كرد بودند آمده است.
الشبك، احمد حامد الصراف.
الطريقه الصوفيه، ص ٤٧،٤٨،٥٥.
دائرة المعارف الاسلاميه، ج ١٣، ص ١٦٢.
شباشيه
فرقهاى از غلاة قرامطهاند كه در ناحيه بصره به احساء مىزيستند. شيوخ آنان را بنى شباش گويند.
اين طايفه از سال ٣٨٠ تا ٤٨٠ هجرى در آن نواحى حكومت داشتند و دو تن از ايشان به نامهاى ابو الحسن على بن فضل يا حسن بن شباش (در گذشته در ٤٤٤ ه) و پسرش سليل البركات وزارت والى بويهى بصره را داشتند.
فرقه «دروز» شباشيه يا شاباشيه را از پيروان خود مىدانند و رساله متقنى كه در سال ٤٢٨ هجرى نوشته شده، اهداى به اين طايفه است.
در قرن نهم هجرى روابطى فرهنگى بين دروز و جزاير خليج فارس از طريق آنان برقرار بوده است.
دائرة المعارف الاسلاميه، ج ١٣، ص ٤١.
شبيبيه
از فرق خوارج و پيروان شبيب بن يزيد بن نعيم بن قيس شيبانى بودند كه ابو الحصارى كنيه داشت و از ابطال عرب و دشمنان بنى اميه به شمار مىرفت.
نخست با صالح بن مسرح در موصل بر حجاج بن يوسف خروج كرد و چون صالح كشته شد او جانشين وى شد و خوارج با شبيب بيعت كردند.
گويند: صالح بن مسرح بر بشر بن