كتابها و دانشها و افزار جنگ و آنچه را از روا و ناروا امت اسلام نيازمند بود به وى سپرد و به او وصيت كرد كه: هرگاه پدرش را مرگ فرا رسد همه آنچه را كه گفته به برادرش جعفر (كذاب) سپارد.

كسى بر اين راز جز پدرش آگاه نشد و اين كار را بدان جهت كرد كه به وى تهمتى نبندند و آن راز پوشيده ماند.

چون ابو جعفر محمد درگذشت اهل خانه و كسانى كه به ابو محمد حسن العسكرى (ع) گرايشى داشتند آگاه شده راز او را دريافتند و از روى حسد به نفيس دشنام دادند و در پى آزارش برآمدند.

نفيس بر خويشتن بترسيد و از بطلان امر امامت بهراسيد و جعفر را بخواند و وصيت محمد را با وى در ميان گذاشت و از امامت به او بازگفت و آنچه را كه از كتب و سلاح محمد بن على بدو سپرده بود به وى بازدارد.

آنان گفتند: امر انتقال امامت در ائمه شيعه سابقه دارد زيرا چون حسين بن على (ع) به سوى كوفه رهسپار شد، كتابها و وصيت و سلاح و چيزهاى ديگر را به ام سلمه (زن پيغمبر (ص)) سپرد و به او سفارش كرد كه چون به مدينه بازگردد آنها را به حضرت على بن الحسين (زين العابدين) سپارد و چون على بن الحسين (ع) از شام بازگشت همه آن چيزها را ام سلمه به وى داد و امامت وى را مسلم شد و عين همين واقعه براى جعفر روى داد و «نفيس» مأمور شد كه وصيت برادرش محمد را به وى سپارد.

اين گروه امامت امام عسكرى را باور نداشتند و گفتند: پدرش وى را امام نكرده و وصيت خود را نسبت به محمد تغيير نداده است و بدين جهت جعفر را امام دانستند و دربارۀ او به گفتگو پرداختند.

اين دسته به امام حسن عسكرى (ع) نسبتهاى ناشايست مى‌دادند و هواخواهان امامتش را كافر مى‌شمردند و بالعكس در بارۀ جعفر مبالغه مى‌كردند و وى را قائم آل محمد خواندند و بر على (ع) بن أبي طالب برترى مى‌دادند. سرانجام هواخواهان امامت حسن بن على بن العسكرى (ع) شبى «نفيس» را بگرفتند و در حوض بزرگى كه در سراى بود و آب بسيار داشت بينداختند او غرق شد و بمرد.

بدين سبب آنان را «نفيسيه» خواندند.

فرق الشيعة نوبختى، ص ١٠٦-١٠٨.

المقالات و الفرق، ص ١١٢-١١٣-١١٤.

تحفه اثنى‌عشريه، ص ١٥.

نقطويه

چنان كه در فرقه «پسيخانيه» به تفصيل گفته شد، «نقطويه» منبعث از پسيخانيان بودند و نقطه را واحد و اصل وجود مى‌دانستند و از اين جهت آنان را «واحديه» نيز گويند. وقتى دو تن از