فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٤٦٧ - هيصميه
فوطى گفت: دليل بر وجود خداوند بايد محسوس باشند ولى عرضها به دلايل نظرى معلوم مىشوند زيرا هر دليلى از آنها نياز به دليل ديگرى دارد.
ديگر گفتار او دربارۀ شكسته بسته است و گفت: اگر مردى وضو سازد و به ركوع و سجود رود و همۀ اعمال را از روى اخلاص به جاى آورد و سپس نماز را بشكند گناه ورزيده و خدا بر وى ناروا شمرد.
او كشتن عثمان را به چيرگى و زور انكار مىكرد و گفت: گروهى اندك بىآن كه وى را در حصار گيرند، او را كشتند.
او دربارۀ امامت مىگفت: اگر مسلمانان بر يك سخن فراهم آيند و نيازمند به امامى گردند كه تدبير كار آنان كند اگر سركشى كنند و امام خود را بكشند ديگر آن بيعت بر امامت كسى درست نيست. وى با اين سخن خواسته به حضرت على (ع) كه در حال فتنه و پس از كشته شدن عثمان به امامت رسيده بود، طعنه زند. او قائلان به مخلوق بودن بهشت و دوزخ را كافر مىدانست و گفت هيچ كس نمىتواند دوشيزگى حوران بهشتى را بردارد.
هشام بن عمرو فوطى در ٢٢٦ هجرى درگذشت و از ياران ابو الهذيل العلاّف بود و در روزگار مأمون عباسى (١٩٨-٢٢٦) مىزيست و از طبقۀ ششم «معتزله» بود.
فوطى چنان كه در سمعانى آمده منسوب است به فوطه پارچۀ رنگينى كه از سند مىآوردند.
الملل و النحل بغدادى، ص ١١٠-١١٤.
الفرق بين الفرق، ص ٩٦-٩٩.
الانتصار، ابن خياط، ص ١٠٨-١٢٣.
التبصير في الدين، ص ٢٣-٢٥-٧٠.
مقالات الاسلاميين، ص ١٠٨-١١٢- ١٢٦.
المنية و الامل، ص ١٥١-١٥٥.
هلاليه
از فرق «غلاة» شيعه پيروان ابو جعفر احمد بن هلال عبرتائى كرخى (١٨٠- ٢٦٧) بودند. وى از اصحاب امام يازدهم (ع) بود و بعد از وفات آن حضرت منكر وكالت ابو جعفر عثمان بن سعيد عمرى شد و مدعى نيابت امام دوازدهم (ع) گرديد.
رجال كشى (فهرست) ص ٤١.
الغيبه شيخ طوسى، ص ٢٦٠.
رجال نجاشى، ص ٦٠-٦١.
فهرست شيخ طوسى، ص ٥٠.
احتجاج طبرسى، ص ٢٤٥.
ريحانة الادب، ج ٤، ص ٣٢٠.
هيصميه
از فرق «كراميه» اند.
اعتقادات فخر رازى، ص ٦٧.