فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٣٩٨ - مخزوميه
هر حكمى را كه خواهد محو مىكند و آنچه را كه بخواهد استوار مىسازد و سبب اعتقاد «كيسانيه» به بداء اين است.
سپس مختار فرماندهى سپاه را به دست گرفت و در مذار كه ناحيتى از كوفه است به جنگ مصعب بن زبير رفت در اين نبرد محمد بن اشعث كندى كشته شد. مختار گفت: كشته شدن اين مرد مرا شادمان كرد زيرا ديگر كسى از قاتلان حسين (ع) به جز او نمانده بود و از اين پس از مرگ باكى ندارم.
بارى مختار شكست يافت و به دار الحكومۀ كوفه بگريخت و در آنجا با چهار صد كس از پيروان خويش پناهنده گشت در اين حال مصعب بن زبير برسيد و آنان را محاصره كرد روز چهارم از آن پناهگاه بيرون آمدند و به جنگ پرداختند و همگى آنان با مختار كشته شدند.
مختار در چهاردهم رمضان سال ٦٧ هجرى و در سن ٦٧ سالگى كشته شد و مدت يك سال و نيم بر كوفه فرمان راند.
كشى از امام محمد باقر (ع) روايت كرد كه گفته است: لا تسبوا المختار فانه قد قتل قتلتنا و طلب بثارنا و زوج اراملنا و قسم فينا المال على العسره يعنى به مختار دشنام ندهيد زيرا او كشندگان اهل بيت را به كشت و انتقام ما را بگرفت و بيوهزنان ما را شوهر داد و در هنگام تنگدستى به ما دستگيرى مىكرد.
گويند: مختار را غلامى به نام جبرائيل بود و براى او خبر مىآورد و مردم گمان مىكردند كه او با جبرائيل ارتباط دارد.
-كيسانيه.
الفرق بين الفرق، ص ٣٠-٣٤.
رجال كشى (فهرست) ص ٢٨.
التنبيه و الرد، ص ٢٩-١٥٢.
فرق الشيعة نوبختى، ص ٢٧.
البدء و التاريخ، ج ٥، ص ١٤٤.
الحور العين، ص ٦٠.
المقالات و الفرق، ص ٢١،٢٦،٣٩ و ١٦٩.
تنقيح المقال، ج ٣، ص ٢٠٥.
مخترعه
مخترعه كه نام شيخ ايشان معلوم نيست گفتند: عرق زن حائض و همچنين عرق مرد جنب نجس است.
الفرق و التواريخ، نسخۀ خطى.
مخزوميه
از فرق شيعه بودند و قايل به امامت محمد بن عبد اللّه بن حسن بن حسن شدند و گفتند: امام محمد باقر (ع) پس از خود وصيت دربارۀ امامت ابو منصور كرد ولى فرزندان او را امام ندانست چنان كه حضرت موسى دربارۀ يوشع وصيت كرد ولى فرزند او را جانشين خود ندانست و امر امامت پس از منصور به فرزندان على (ع) بن أبي طالب مىرسد چنان كه پس از يوشع