شيخ ابراهيم (٨٣٣-٨٥١ ه‌) كه خود را شاه مى‌خواند، فرمانرواى اردبيل بود. بنا به گفته حمد اللّه مستوفى، شيخ صفى الدين سنى شافعى بود و شيخ ابراهيم به فكر آن افتاد كه تخته پوست درويشى را تبديل به تخت سلطنت كند، پس بر آن شد كه مريدان شمشيرزنى بيابد تا بتواند به مقصود خود برسد. چون شنيد كه در آسياى صغير عدّۀ بسيارى از ايلات ترك صحرانشين كه شيعه مذهب بودند ساكنند براى جلب توجه آنان خود مذهب شيعۀ اماميه را پذيرفت و پيشواى طريقت و شريعت شيعيان شد.

فرزند شيخ ابراهيم، شيخ جنيد و فرزند او شيخ حيدر مذهب شيعه اثنى عشرى داشتند. جنيد به قدرى در ميان ايلات شيعه آسياى صغير نفوذ معنوى داشت كه به قول فضل اللّه روز بهان، آن تركان او را مانند مسيحيان، ثالث ثلاثه مى‌دانستند و شيخ جنيد را اللّه و فرزند او حيدر را ابن اللّه مى‌خواندند.

قبايل ترك صحرانشين آسياى صغير تكيه‌گاه و نيروى اصلى سلسله صفويان بودند. نام اين قبايل عبارت است از: شاملو، استاجلو، روملو، تكلّو، افشار، قاجار، ذو القدر. ولى از قرن نهم هجرى به بعد ديگر قبايل ترك به صفويان پيوستند كه عبارتند از: تركان بيات، كرمانلو، بايبورتلو و صوفيان قراچه‌داغ. اين قبايل غالبا از «غلاة» شيعه و على اللهى بودند.

شيخ حيدر پسر شيخ جنيد سازمان استوارترى براى ايشان ايجاد كرد و آنان را وادار كرد كه به جاى كلاه تركمن پيشين خود، كلاهى با دوازده ترك سرخ به نام دوازده امام شيعه اثنى عشر بر سر گذارند و از آن زمان اين ايلات صحرانشين را بطور اخص و ديگر مريدان شيخ صفى را بطور اعم «قزلباش» ناميدند كه به معنى كله سرخ مى‌باشد. قزلباشان ريش را مى‌تراشيدند و سبيلها را دراز كرده مى‌تابيدند و كاكلى بر سر تراشيده خويش باقى مى‌نهادند و چون جنگى آغاز مى‌شد به زبان تركى به آواز بلند مى‌گفتند: «اى پيرو مرشد جانم به فدايت» .

پس از شيخ حيدر در پايان سال ٩٠٥ هجرى هفت تن از جنگجويان قزلباش در زير پرچم شاه اسماعيل جوان گرد آمدند و در ييلاق ارزن جان امراى ايالات جلسه‌اى تشكيل داده، تصميم گرفتند نخست عليه شروانشاه اقدام به حمله كنند و در بهار