تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازي - عسکر حقوقی - الصفحة ٢٩
آدم [١]
پيش از آدم عليه السلام در زمين جماعتى بودند. ايشان را جانّ خواندند. [٢] ايشان در زمين فساد كردند و خون به ناحق ريختند. خداى تعالى فريشتگان را بفرستاد تا ايشان را از زمين براندند و هلاك كردند. [٣] خداى تعالى پيش از خلق آدم خبر داد كه من در زمين خليفتى خواهم كردن كه فرزندان او در زمين فساد و خون ناحق كنند. ايشان اين بر سبيل تعجب بگفتند كه تو قومى چنين را به پادشاه [٤] زمين خواهى كردن و ما مسبّحان درگاه تو و مقدسان حضرت تو؟ [٥] خداى تعالى گفت: من آن دانم كه شما ندانى [٦] از نفاق [٧] ابليس.
قتاده و حسن بصرى گفتند: چون خداى تعالى آغاز خلق آدم كرد فريشتگان گفتند، خداى [٨] تعالى خليفتى خواند آفريدن، همانا ما ازو عالم تر باشيم و گرامى تر به نزديك او. [٩]
پس چون خداى تعالى آدم را بيافريد و عقلش تمام كرد علم به آن مواضعه (مواضعت) در وى آفريد تا چون خبر داد آدم را از آن خبر فايده گرفت و علمش