تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازي - عسکر حقوقی - الصفحة ١٨
در باب نثر ابوالفتوح بايد گفت استناد و استشهاد به احاديث و اخبار، اگر چه لازمه هر تفسيرى است، ولى تمثل و توسل به اشعار و احاديث از نظر زيبايى كلام و هنر نمايى، مخصوص همين عهد است و در تأليفاتى نظير چهار مقاله و كليله و دمنه به حد وفور ديده مى شود. در آثار متقدمان آوردن شواهد شعرى و احاديث مرسوم نبوده است، مگر حديث و يا شعرى كه با مطلب و موضوع كتاب بستگى و ارتباط داشته باشد.
شيخ در اثناى تفسير، اشعار عرب و احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام را به ناچار آورده و بسيارى از احاديث و برخى از اشعار را به نثر روان و شيرين خويش ترجمه كرده است. فوايد لغوى و نكات دستورى و لطايف و دقايق ادبى در اين داستانها كم نيست، ليكن چون بحث در آنها در مجلد نخستين اين كتاب در فصل مربوط به «سبك و خصوصيات دستورى و لغوى و املايى» به شرح آمده است، لذا تكرار آن جايز نديد و علاقه مندان را به مطالعه آن كتاب راهنمايى مى كند. با اين همه، محض جلب توجه صاحبان نظر به اهميت تفسير كبير ابوالفتوح، بعضى از لغات و تركيباتى كه در اين تفسير به كار رفته است، استخراج گرديد و در آخر كتاب جاى داده شد تا مورد استفاده قرار گيرد. معانى لغات، چنانكه در فرهنگها [١] ضبط شده و يا از فحواى كلام و سياق عبارت استنباط گرديده؛ فراهم آمد كه خوانندگان را در قرائت و فهم مطالب اين كتاب يارى نمايد.
وصف اجمالى نسخ خطى و عكسى
متأخرترين نسخه خطى اما ناقص كه بدان دسترسى داشتم، متعلق است به كتابخانه آستان قدس رضوى به شماره ۱۳۶ كه از اوايل سوره مزّمّل تا آخر قرآن را شامل