تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٦
اى كاش! از آغاز از مرحله خاك فراتر نمىرفتيم، و از جمادى نامى، و از نامى حيوان، و از حيوان سر از انسان بيرون نمىآورديم.
و اى كاش! بعد از آن كه انسان شديم و مرديم، هرگز پس از مردن و خاك شدن زندگى تازهاى در رستاخيز نمىيافتيم!
البته، آنها مىدانند خاك هم از آنها بهتر است؛ چرا كه خاك يك دانه مىگيرد و گاه صدها دانه پس مىدهد، خاك منبع انواع مواد غذائى و معادن و ساير بركات است، خاك بستر انسان و گاهواره زندگى او است، و بىآن كه كمترين ضررى داشته باشد، آن همه فايده دارد، اما آنها يكى از فوائد خاك را ندارند ولى معدن ضررهاى بسيارند.
آرى، كار انسانى كه اشرف مخلوقات است، گاه، بر اثر كفر و گناه به جائى مىرسد كه آرزو مىكند در صف يكى از موجودات بىروح و پست باشد.
در آيات قرآن مىخوانيم: كفار و مجرمان هنگامى كه صحنه قيامت و دادرسى پروردگار و جزاى اعمال را مشاهده مىكنند، عكسالعملهاى مختلفى نشان مىدهند كه همگى حكايت از شدت تأثر و تأسف آنها مىكند.
گاه، مىگويند: «واى بر ما از اين حسرت كه در اطاعت فرمان خدا كوتاهى كرديم» (يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ). «١»
گاه، مىگويند: «خداوندا ما را به دنيا باز گردان تا عمل صالح كنيم» (فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً). «٢»
و گاه مىگويند: «اى كاش خاك بوديم و هرگز زنده نمىشديم» همان گونه كه در آيات مورد بحث آمده است.
***