بزرگوار و در نزد پروردگار والا مقام‌اند» تا انسان‌ها بيشتر مراقب اعمال خويش باشند؛ زيرا هر قدر ناظر بر اعمال انسان شخصيت والاترى داشته باشد انسان بيشتر از او ملاحظه مى‌كند، و از انجام گناه شرمنده‌تر مى‌شود.
تعبير به «كاتِبِين» در حقيقت تأكيدى است بر اين معنى كه آنها به حافظه قناعت نمى‌كنند، بلكه دقيقاً مى‌نويسند و ثبت مى‌كنند، و به اين ترتيب، هرگز چيزى از آنها فوت نمى‌شود و صغير و كبير را ثبت مى‌كند.
تعبير به: يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ: «آنچه را انجام مى‌دهيد آنها مى‌دانند» باز تأكيد مجددى است بر اين حقيقت كه آنها از همه اعمال شما بدون استثناء آگاهند و نوشتن آنها بر اساس همين آگاهى است.
ضمناً، تمام اين تعبيرات، بيانگر اختيار و آزادى اراده انسان است؛ چرا كه اگر آدمى اختيارى از خود نداشت، گماردن اين همه مأمورين ثبت و ضبط اعمال، و اين همه هشدار و اخطارها هدف و مفهوم صحيحى نمى‌داشت.
از سوى ديگر، همه اينها بيانگر اين واقعيت است كه مسأله حساب و جزاى الهى بسيار سخت و جدى است؛ چرا كه خداوند اهميت فوق العاده‌اى به آن داده است.
توجه و ايمان به اين واقعيت كافى است، انسان را تربيت كند، به مسئوليت‌هايش آشنا سازد، و اثر بازدارنده فوق العاده روى اعمال خلاف بگذارد.
***
نكته:
مأموران ثبت اعمال
نه تنها در آيات فوق، كه در بسيارى ديگر از آيات قرآن و روايات اسلامى به