تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٩
«اما كسى كه نامه عملش را به پشت سرش دادهاند» «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ».
***
«به زودى فرياد مىزند اى واى بر من كه هلاك شدم»! «فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً».
***
«و در شعلههاى سوزان آتش دوزخ مىسوزد» «وَ يَصْلى سَعِيراً».
در اين كه چگونه نامه اعمالشان را به پشت سرشان مىدهند، و چگونه اين آيه با آياتى كه مىگويد نامه اعمالشان را به دست چپشان مىدهند، جمع مىشود؟ مفسران تفسيرهاى گوناگونى ذكر كردهاند:
بعضى گفتهاند: دست راست آنها را به گردنشان زنجير مىكنند، و نامه اعمالشان را به دست چپ و از پشت سر مىدهند، كه نشانه ذلت، سرافكندگى و شرمسارى است.
بعضى ديگر گفتهاند: هر دو دست آنها را مانند اسيران از پشت سر مىبندند، و نامه اعمالشان را به دست چپشان مىدهند.
و بعضى ديگر گفتهاند: با توجه به آيه ٤٧ سوره «نساء» كه مىگويد: مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى أَدْبارِها:
«پيش از آن كه صورتهائى را محو كنيم و به پشت سر باز گردانيم» اين گروه مجرمان صورتهايشان به عقب برگشته، و بايد نامه اعمالشان را شخصاً بخوانند، لذا آن را به دست چپ آنها در پشت سر مىدهند.
ولى، مناسبتر اين است گفته شود: اصحاب اليمين با سرافرازى و افتخار و مباهات نامه اعمالشان را به دست راست گرفته و صدا مىزنند: هاؤُمُ اقْرَؤُا