توبه ديگر بسته شده است.
بنابراين، چاره‌اى جز آه حسرت كشيدن و افسوس خوردن و به گفته قرآن هر دو دست را با دندان گزيدن ندارد: «يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى‌ يَدَيْهِ». «١»

بايد توجه داشت: «يَتَذَكَّرُ» فعل مضارع است و معمولًا دلالت بر استمرار دارد، يعنى در آن روز انسان پيوسته همه اعمال خويش را به ياد مى‌آورد، و اين به خاطر آن است كه: در آن روز حجاب‌ها از قلب و روح انسان برداشته مى‌شود و همه حقايق مكنون، بارز و آشكار مى‌شود.
***
لذا، در آيه بعد مى‌افزايد: «در آن روز جهنم براى هر بيننده‌اى آشكار مى‌گردد» «وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى‌».
جهنم هم اكنون نيز وجود دارد، بلكه طبق آيه ٥٤ «عنكبوت»: وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ: «كافران را از هر سو احاطه كرده» اما حجاب‌هاى عالم دنيا مانع رؤيت آن است، ولى آن روز كه روز ظهور و بروز همه چيز است، جهنم از همه آشكارتر ظهور مى‌كند.
جمله «لِمَنْ يَرى‌» اشاره به اين است كه: جهنم در آن روز به قدرى آشكار است كه: هر بيننده‌اى بدون استثناء آن را مى‌بيند و بر هيچ كس مخفى نيست، نه نيكان و نه بدان كه جايگاهشان دوزخ است.
اين احتمال نيز داده شده است كه: جمله اشاره به كسانى است كه در آن روز داراى چشم بينا هستند؛ زيرا طبق آيه ١٢٤ سوره «طه» بعضى در آن روز نابينا محشور مى‌شوند: «وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌» ولى، معنى اول كه غالب مفسران آن را پذيرفته‌اند مناسب‌تر به نظر مى‌رسد؛ زيرا رؤيت جهنم براى