تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩
«اينها همه در روزى واقع مىشود كه روح و تمام ملائكه در يك صف به پا مىخيزند، و هيچ يك جز به اذن خداوند رحمن سخن نمىگويند، و آن كس كه سخن مىگويد جز صواب و حق نمىگويد» «يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفّاً لايَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً». «١»
بدون شك، قيام «روح» و «فرشتگان» در آن روز در يك صف، و سخن نگفتن جز به اذن خداوند رحمن، فقط براى اجراى فرمان او است، آنها در اين جهان نيز «مدبرات امر» و مجرى فرمانهاى او هستند، و در عالم آخرت اين امر آشكارتر، واضحتر و گستردهتر خواهد بود.
در اين كه: مراد از «روح» در اينجا چيست؟ مفسران تفسيرهاى زيادى ذكر كردهاند كه در بعضى از تفاسير به هشت احتمال بالغ مىشود «٢» كه مهمتر از همه، تفسيرهاى زير است:
١- منظور، مخلوقى است غير از فرشتگان و برتر از همه آنها.
٢- منظور، «جبرئيل» امين پيك وحى خدا و واسطه ميان او و پيامبران است، كه بزرگترين فرشتگان مىباشد.
٣- منظور، «ارواح انسانها» است كه همراه فرشتگان بپا مىخيزند.
٤- فرشتهاى است بالاتر از همه فرشتگان و برتر از «جبرئيل»، و هم او بود كه با انبياء و امامان معصوم همراه بوده و هست.
قابل توجه اين كه: «روح» در قرآن مجيد گاه به صورت مطلق، و بدون هيچ قيد ذكر شده، و در اين حال غالباً در برابر «ملائكه» قرار گرفته مانند: تَعْرُجُ