تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣
شراب دنيا عقل را مىزدايد، هوش را از سر مىبرد، و انسان را به بيهودهگوئى و سخنان ناموزون وامىدارد، اما شراب طهور بهشتى، به انسان، روح، عقل و نور و صفا مىبخشد.
در اين كه، مرجع ضمير «فِيْها» چيست؟ دو احتمال دادهاند: نخست: «بهشت»، و ديگر: «كأس» (جام).
بنا بر تفسير اول، مفهوم آيه چنين خواهد بود: در بهشت سخن لغو و دروغى نمىشنوند، مانند آنچه در آيات ١٠ و ١١ سوره «غاشيه» آمده است: فِي جَنَّةٍ عالِيَةٍ* لاتَسْمَعُ فِيها لاغِيَةً: «آنها در بهشت عالى جاى خواهند داشت* بهشتى كه در آن سخن لغو و بيهوده نخواهى شنيد».
و بنا بر تفسير دوم، مفهوم آيه اين است: از نوشيدن آن جام شراب، لغو و بيهوده و دروغى حاصل نمىشود، مانند آنچه در آيه ٢٣ «طور» آمده است:
يَتَنازَعُونَ فِيها كَأْساً لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ: «آنها در بهشت جامهاى پر از شراب طهور را از يكديگر مىگيرند كه نه بيهوده گوئى در آن است و نه گناه».
به هر حال، يكى از مواهب بزرگ معنوى بهشتيان اين است كه: در آنجا اثرى از دروغپردازىها، بيهودهگوئىها، تهمتها و افتراها، تكذيب حق، و توجيه باطل، و گفتگوهاى ناهنجارى كه قلب پرهيزكاران را در اين دنيا آزار مىدهد وجود نخواهد داشت، و به راستى چه زيباست آن محيطى كه اثرى از اين سخنان ناموزون و رنجآور در آن وجود ندارد، و طبق آيه ٦٢ «مريم» «جز سلام و تحيت و سخنان مسالمتآميز در آنجا چيزى نمىشنوند» (لايَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً إِلَّا سَلاماً).
***
و در پايان ذكر اين نعمتها به نعمت معنوى ديگرى اشاره مىكند كه از همه بالاتر است، مىفرمايد: «اين جزائى است از سوى پروردگارت، و عطيهاى